بهداشت حرفه ای ساوه

كروم شش ظرفيتي

RTECS : GB62000           DRTS : 12540-29-9           MW : 52.00             CR(V1)

15 مه 1989  : نشريه اول                     كامل : ارزيابي                             Methop : 7600 , Issve2

15 آگوست 1994 : نشريه دوم

OSHA : 0.1  ميلي گرم بر متر مكعب  مانند CRO₃        Niosh : 0.001  ميلي گرم بر متر مكعب ، سرطان زا

ACGIH : 0.050  ميلي گرم بر متر مكعب مانند CR   محلول : بعضي كرومات هاي نامحلول سرطان زاي انساني هستند .

مترادف ها : با توجه به تركيب ، به طور نا مداوم تغيير مي كند .

نمونه برداري :

نمونه بردار : فيلتر (غشايي SOM PVC)     دبي : 1 تا 4 ليتر بر دقيقه        حجم حداقل 8 ليتر با 0.025 حداكثر 400 ليتر

حمل و نقل : عادي                  پايداري نمونه : در عرض 2 هفته آناليز شود .

حوزه شاهدها : 2 تا 10 رشته شاهد در سري .

صحت : رنج مطالعه شده : 0.2 تا 0.05                 (22.L Sample)

انحراف : -5.48%                        دقت كلي : 0.084 (Z)                صحت : -18.58%

اندازه گيري :

تكنيك : اسپكترو فتو متري جذب مرئي

آناليت : كمپلكس                          دي فنيل كاربازيد

محلول استخراج (جداسازي) اسيد سولفوريك 0.5  نرمال يا NAOH (هيدروكسيد سديم) 2% - كربنات سديم 3% (مراحل 5.9 را ببينيد)  

طول موج : 540 نانومتر – طول مسير 5 cm        

كاليبراسيون : محلولهاي استاندارد از كرومات پتاسيم در اسيد سولفوريك 0.5  نرمال

رنج : 0.2 تا 7 mg در نمونه                          برآورد Lod : 0.05 mg در نمونه    

دقت (sr) : 0.029       0.3 تا mg 102 در نمونه

قابليت كاربرد : رنج شغلي براي 200 ليتر نمونه هوا ، 0.001 تا 5 ميلي گرم بر متر مكعب . اين متد ممكن است براي تعيين cr(v1) محلول استفاده شود . (استفاده از اسيد سولفوريك 0.5 نرمال به عنوان محلول جدا ساز يا cr(v1) غير محلول) (استفاده از سود 2% - كربتان سديم 3%)

مداخله گرها :

مداخله گرهاي احتمالي آهن ، مس ، نيكل و واناديوم هستند . 10 mg از هر كدام باعث يك جذب معادل تا حدود 0.02 mg cr(v1) مربوط به تشكيل كمپلكس هاي رنگي مي شود . مداخله مربوط به حداقل رسيدن تبديل معرف ها (براي مثال آهن و آهن دو بار مثبت از طريق تقطير قليايي       مي باشد.) (گام S)

متدهاي ديگر : اين متد تركيب مي شود و جايگزين P8crm مي شود ، معيار كروم V1 شامل يك متد مشابه P8crm 69 است .

متد 7604 همچنين مخصوص كروم 6 ظرفيتي است براي اندازه گيري كروماتوگرافي يون استفاده مي شود .

معرف ها :

1- اسيد سولفوريك و conc (38%)

2- اسيد سولفوريك 6 نرمال به اضافه 67 ml اسيد سولفوريك conc  با آب در يك بالن 1L تا علامت رقيق كنيد .

3- اسيد سولفوريك 0.5 نرمال به اضافه 14.0 ML اسيد سولفوريك conc با آب در يك بالن 1L تا علامت رقيق كنيد .

4- كربنات سديم Anhy drows               5- هيدروكسيد سديم                  6- كرومات پتاسيم

7- محلول دي فنيل كاربازيد حل كنيد 500 mg دي فنيل كاربازيد Sym در 100 ml استن و 100 ml  آب .

8- استاندارد cr(v1) 1000 ميلي گرم بر ميلي ليتر . 3.735 g كرومات پتاسيم در آب دي يونيزه حل كنيد تا 1 ليتر شود . يا محلول تجاري در دسترس استفاده كنيد .

9- محلول ذخيره را كاليبره كنيد و 10 ميلي گرم بر ليتر . 1000 ميلي گرم بر ليتر استاندارد cr(v1) 100 : 1 را با آب دي يونيزه رقيق كنيد .

10- محلول استخراج را صاف كنيد و سود 2% - كربنات سديم 3% . 20g هيدروكسيد سديم و 30g كربنات سديم را در آب دي يونيزه حل كنيد تا يك ليتر محلول تهيه شود .

11- نيتروژن تصفيه شده                         * احتياطات ويژه را ببينيد .

تجهيزات :

1- نمونه گير : فيلتر پلي وينيل كلرايد (pvc) و سايز منافذ 5.0 m و قطر دركاست فيلتر مواد بر پلي استيرن 37 mm  FWSB)(MSA) يا vm-1 [Gelman] يا معادل)

توجه : بعضي فيلترهاي PVC احياي Cr (V1) را بيشتر مي كنند . هر چند فيلتر را براي بازيافت استاندارد كروم (V1) بررسي كنيد .

2- پمپ نمونه بردار فردي ، 1  تا 4 ليتر بر دقيقه با لوله لرتباطي قابل ارتجاع .

3- وسايل ها و شيشه 20 ml كلاهك ريال ها با بند محكم شود .

4- پنس پلاستيكي               5- اسپكترو فتوستر ، UV – مرئي (8m540)  را با كووت هاي 5cm طول مسير .              6- دستگاه فيلتراسيون               خلا             7- بشرها وبروسيليكات 50ml  

8- استوانه مدرج                                               9- بالن هاي ژوژه 100-25 و 1000 ml           10 – صفحه گرم 120 تا 600 سي سي              11- ميكرو پيپت هاي 10ml   و 1ml  

12- لوله هاي سانتريفوژ 90ml مدرج شده با توپ هاي پلاستيك                  13- قيف باكنر

14- پيت هاي TD 5ml             

** همه ظرف شيشه اي را با اسيد نيتريك 1:1 تميز ( پاك ) كنيد و كاملا قبل از استفاده بشوييد .

احتياطات ويژه : كرومات هاي غير محلول مشكوك به سرطان زاي انساني هستند و آماده سازي هر نمونه بايد داخل هود انجام شود .

نمونه برداري :

1- پمپ نمونه بردار فردي را با يك نمونه بردار معرف كاليبره كنيد .

2- در يك دبي معلوم و دقيق در ربع 1 تا 9 ليتر در دقيقه براي مقدار نمونه از 8 تا 400 ليتر نمونه بگيريد .

3- بار گرد و غبار يكي روي فيلتر از 1ml  تجاوز نكند ( بيشتر نشود ) .

4- خارج كنيد فيلتر را از كاست در عرض 1 ساعت از انجام نمونه برداري و قرار دهيد آنرا در ويال براي فرستادن به آزمايشگاه . فيلتر را فقط با پنس جا  بجا كنيد . بالشتك كمكي ( محافظ ) را دور اندازيد .

آماده سازي

توجه : دو تكنيك آماده سازي نمونه ذيلاً شرح داده شده است . براي كرومات هاي محلول يا اسيد كروميك گام 4 را دنبال كنيد . براي كرومات نامحلول يا cr (V1) در حضور آهن و آهن دو بار مثبت يا ديگر معرف هاي تقليل دهنده گام 5 را دنبال كنيد .

4. آماده سازي نمونه براي كرومات هاي محلول و اسيد كروميك .

a . فيلترهاي شاهد و نمونه را از ويال خارج كنيد . سپس تا كرده و آنها را داخل لوله هاي سانتريفوژ قرار دهيد . ط.6-7 nl اسيد سولفوريك 0.5 نرمال به هر لوله اضافه كنيد . سرپوش گذاشته و براي شستشوي همسطوح فيلتر تكان دهيد . اجازه دهيد فيلتر 10-5 دقيقه در لوله باقي بماند . [6]

c . فيلتر را با پنس پلاستيكي از لوله خارج كرده ، با دقت همه سطوح را با يك تا دو (1-2) ميلي ليتر اسيد سولفوريك 0.5 نرمال اضافي شستشو دهيد . فيلترها را دور اندازيد . معرف شاهد ها را در اين نقطه شروع كنيد .

d . فيلتر كنيد (صاف كنيد) محلول را با يك فيلتر PVC مرطوب شده در يك قيف Buchner براي حذف مزاحم هاي ناشي از گرد و غبار معلق . مواد فيلتر شده را در يك لوله يانتريفوژ تميز جمع آوري كنيد . بطري كه شامل (محتوي) فيلتر بوده را شستشو دهيد . با 2 تا 3 ميلي ليتر اسيد سولوفوريك 0.5 نرمال و داخل قيف بريزيد . قيف و فيلتر را با 5 تا 8 ميلي ليتر اسيد سولفوريك 0.5 نرمال  بشوئيد .

e . 0.5 ميلي ليتر محلول دي فنيل كاربازيد به هر لوله سانتريفوژ اضافه كنيد . حجم كلي در هر لوله سانتريفوژ را با اسيد سولفوريك 0.5  نرمال به 25 ميلي ليتر برسانيد .

بچرخانيد براي مخلوط شدن و آشكار شدن رنگ ، (حداقل 2 دقيقه اما طولاني تر از 40 دقيقه نشود) . محلول را به يك كودت تميز 5 cm منتقل كنيد و در عرض 40 دقيقه از مخلوط شدن آناليز كنيد . (گامهاي 9 تا 11)

s . آماده سازي نمونه براي كرومات هاي نامحلول و براي cr (v1) در حضور آهن يا ديگر معرفهاي تبديل .

توجه : اگر مقادير مهم از cr (III) انتظار مي رود كه حضور يابد ، محلول نمونه را از طريق حباب نيتروژن به مدت 5 دقيقه هواگيري كنيد . پيش از اقدام و خالي كردن سر محلول در مدت مرحلهa.s .

a . فيلتر PVC را از بطري بيرون آوريد ، آن را در بشر 50 ميلي ليتر قرار دهيد و 5.0 ميلي ليتر محلول استخراج فيلتر اضافه كنيد . سود 2% كربنات سديم 3%  مصرف شاهد ها را در اين نقطه شروع كنيد . خالي كردن فضاي بالاي محلول يا نيتروژن تماماً بروسر را تقطير مي كند براي اجتناب از اكسيداسيون هر كروم سه ظرفيتي . بشررا با استوانه مدرج بپوشانيد و‌آن را تا نزديك نقطه جوش روي صفحه گرم با چرخاندن گاه گاهي به مدت 30 تا 45 دقيقه گرم كنيد محلول را نجوشانيد و بيشتر از 5 دقيقه گرم نكنيد. اجازه ندهيد محلول با تبخير خشك شود . زيرا كروم 6 ظرفيتي ممكن است به واسطه واكنش با فيلتر PVC تلف شود .

نشانة از دست رفتن كروم 6 ظرفيتي اين طور هست كه فيلتر PVC قهوه اي رنگ مي شود .

b . محلول را خنك كنيد و آن را با آب مقطر به بالون ژوژه 25 ميلي ليتر منتقل كنيد . حجم كلي را حدود 20 ملي ليتر حفظ كنيد . (نگه داريد) .

توجه : اگر محلول تيره است از ميان يك فيلتر PVC در يك دستگاه فيلتراسيون با استفاده از آب مقطر براي آبكشي ، صاف كنيد .

c . دي اكسيد كربن آشكار شده باعث افزايش فشار در بالن خواهد شد . اجازه دهيد محلول براي چند دقيقه ثابت بماند تا شدت گاز به تدريج كاسته شود .

d . 0.5 ميلي ليتر محلول دي فنيل كاربازيد اضافه كنيد ، با آب مقطر تا خط نشانه رقيق كنيد و چندين بار وارونه كنيد تا كاملاً مخلوط شود .

حدود  از ظرفيت (محتوي) بالن را بيرون بريزيد . درپوش بالي را گذاشته و با شدت چند بار تكان دهيد . هر بار توپي (درپوش) را جابجا كنيد تا رفع فشار شود .

توجه : اين مرحله رها (آزاد) مي كند حبابهايي از دي اكسيد كربن كه مي توانست باعث قرائت بالا (زياد) متغير شود .

e .  از باقيمانده محلول را در بالي كووت 5cm منتقل كنيد و آناليز كنيد . (گامهاي 9 تا 11)

كاليبراسيون و كنترل كيفيت :

6 روزانه حداقل با 6 استاندارد شغلي كاليبره كنيد . 6 تا 7 ميلي ليتر اسيد سولفوريك 0.5 نرمال به هر يك از سري هاي بالن ژوژه 25 ميلي ليتر منتقل كنيد . 0 تا 0.7 ميلي ليتر از محلول ذخيره كاليبره شده       10 داخل بالن ژوژه ها پيپت كنيد . 0.5 نرمال دي فنيل كاربازير به هر يك اضافه كنيد . و مقدار كافي اسيد سولفوريك 0.5  نرمال تا حجم به 25 ميلي ليتر رسانده شود . اين استانداردهاي شغلي شامل 0 تا 0.7 ميلي گرم cr(V1) هستند .

.7 استانداردهاي شغلي با شاهدها و نمونه ها آناليز كنيد . (مراحل 9 تا 11)

.8 گراف (منحني) كاليبراسيون تهيه كنيد . (جذب mgcr vs)

اندازه گيري :

.9 طول موج را در اسپكتروفتوژنتا nm540 مرتب كنيد .

.10 با استفاده از معرف شاهد اسيد سولفوريك 0.5 نرمال دستگاه را صفر كنيد .

11. محلول نمونه را به كووت منتقل كنيد و جذب را ثبت كنيد .

توجه :

 1- يك نمونه شامل 25 ml/cr(v1)    1.5mg داده شده با 0.2 جذب .

2- اگر مقادير جذب براي نمونه ها بيشتر از استاندارها هست با استفاده از اسيد سولفوريك 0.5  نرمال رقيق كنيد و اين مرحله را تكرار كنيد و نتايج جذب را بوسيلة فاكتور دقت مناسب ضرب كنيد.

محاسبات :

12 . از منحني كاليبراسيون ، جرم كروم در هر نمونه را تعيين كنيد (mg) و در شاهد واسطه (mg)

13 . غلظت mg/m3      cr را در حجم ­­­هواي نمونه برداري شده (l)v تعيين محاسبه كنيد . C=w-b/v=mg/m3

ارزيابي متد :

169  p&CAM  و 5317 ذاتا يك متد هستند و براي كرومات محلول و اسيد كروميك مناسب هستند . متد 5317 با نمونه هاي توليد شده از مسيت اسيد كروميك تصديق شده                    و169      p&CAM با سري نمونه ها تست شده است . P&CAM  169 قابل استفاده است زيرا متد نياز به آناليز براي كرومات هاي غير محلول دارد . اين متد با كرومات هاي غير محلول در     قالب هايي همانند رنگ ها ، پودرهاي سراميك و آستري تست شده است .

دقت ، رنج آناليز داده هاي بدست آمده . غيره ، براي سه متد به شرح ذيل متوسط گيري شده است .

S:       0.084 كل

0.04  تا Sr : 0.02 اندازه گيري

Mg/m3 10 تا 0.5  : رنج

4.5%       : راندمان جمع آوري

2.5L/min تا 1.5   : ميزان نمونه

( وصول ) بدست آمده 96%    : پايداري ( دو هفته )

FwsB(MSA) : VM-1(Gelman)    : فيلترهاي قابل كاربرد

رفرنس :

[1] تا [7] تجديد نظر متد توسط : Martin T. Abell Niosh/PPse : متد 5317 تحت مشاوره      CDC-99-74-45Niosh تصديق شده است .