حادثه(1)
مقدمه:
حادثه يك رويداد پيشبيني نشده است كه منجر به ايجاد وقفه در انجام فعاليتهاي معمول ميشود و ممكن است همراه با آسيبهاي جسمي و رواني و يا خسارات مالي باشد.
معمولاً حوادث را از ديدگاههاي مختلفي اعم از موارد حقوقي – مالي يا اقدامات ايمني و پيشگيرانه مورد بررسي قرار ميدهند . بررسي حوادث به وقوع پيوسته ميتواند در زمينه شناخت و رفع و اصلاح خطرات موجود در محيط بسيار راهگشا باشد
حادثه چيست و چرا بايد مورد بررسي قرارگيرد؟
واژة "حادثه" به عنوان يك رويداد پيشبيني نشده تعريف ميشود، كه انجام يك فعاليت را دچار وقفه كرده و ممكن است با جراحت يا خسارت مالي همراه باشد.
دلايل بررسي حادثه در كارگاه موارد ذيل ميباشد:
- بررسي موضوع از نظر حقوقي و قانوني
- برآورد هزينه خسارات ناشي از وقوع حادثه
- اتخاذتصميمدرخصوصتبعيت ازمقررات ايمني قابل اجرا،براي كاهش احتمال وقوعحوادث
- پرداخت غرامت به كارگران حادثه ديده
اساساً تحقيقات و بررسي حادثه به منظور يافتن علت حادثه و جلوگيري از وقوع موارد مشابه درآينده ميباشد. حوادثي كه جراحت يا خسارتهاي مالي به همراه ندارند نيز بايد تحت بررسي قرار گيرند تا خطرات محيط، تعيين و درجهت رفع و اصلاح آنها اقدام گردد.
در زمان بررسي حوادث بيشترين تأكيد بايد بر روي يافتن ريشههاي وقوع حادثه باشد تا خود مراحل تحقيق
چه كسي مسئول بررسي حادثه است؟
در حالت ايدهآل ، تحقيقات بايد توسط كارشناسان ماهر و با تجربه در يافتن علت وقوع حوادث، آشنا با تكنيكهاي بررسي حادثه و مطلع از مراحل انجام كار و برنامههاي كاري صورت گيرد.
براساس برخي قوانين حقوقي، مديريت به همراهي نمايندگان كارگران، اقدامات لازمه را جهت بررسي حادثه به عمل ميآورند و يا اينكه تحقيقات توسط بازرساني كه اطلاع كامل از چگونگي انجام كار و مراحل آن دارند، صورت ميپذيرد.
بازرسي كه معتقد است ، بروز حوادث ناشي از شرايط ناايمن ، است ، سعي در بررسي شرايط مؤثر در وقوع حادثه را دارد به بيان ديگر كسي كه معتقد است ، اعمال ناايمن منجر به بروز حوادث ميشوند ، تلاش خواهد كرد تا خطاهاي انساني انجام گرفته را پيدا كند . بنابراين لازم است تا بطور خلاصه فاكتورهاي اصلي در زنجيره وقوع حوادث مورد كنترل و بررسي قرارگيرد.
نكته مهم اين است كه به ندرت پيش ميآيد كه تنها يك عامل در بروز حوادث دخيل باشد، بلكه عموماً مجموعهاي از عوامل ، در اين امر مؤثر ميباشند.
بررسي حادثه شامل چه مراحلي است؟
بررسي حادثه شامل مراحل زير ميباشد:
- گزارش وقوع حادثه به شخص مسئول در سازمان
- ارائه سريع كمكهاي اوليه و مراقبتهاي پزشكي براي مجروحان و آسيبديدگان
- بررسي حادثه
- شناسايي و تشخيص عوامل بروز حادثه
- گزارش يافتهها و اطلاعات حاصله
- توسعه برنامهها و اقدامات اصلاحي
- اجراي اين برنامهها
- ارزيابي ميزان تأثير اقدامات اصلاحي
- ايجاد تغييرات مستمر براي بهبود وضعيت موجود
بررسي حادثه بايد در كمترين فاصله زماني از وقوع حادثه يا شبه حادثه[1] انجام گيرد و از به هم خوردن صحنه حادثه جلوگيري گردد، بدين منظور بايد شاهدان عيني را شناسايي نموده و از اشخاصي كه شرايط را همانگونه كه در لحظه وقوع حادثه بوده است، مشاهده نمودهاند ياري جست.
كار (وظايف محوله) - Task
به عنوان اولين فاكتور در بررسي حوادث ، طريقه انجام كار در زمان وقوع حادثه بررسي ميشود گروه تحقيق پاسخ سؤالاتي نظير سؤالات زير را جستجو خواهند كرد :
- آيا از يك دستور كار ايمن استفاده ميشده است؟
- آيا شرايط ايمن به مرور زمان به شرايط ناايمن تغيير يافته است؟
- آيا از وسايل مناسب استفاده ميشده است؟
- آيا تجهيزات ايمني سالم بودهاند؟
- آيا در مواقع لزوم از حفاظهاي مناسب استفاده ميشده است؟
وسايل و تجهيزات كار - Material
براي يافتن عوامل مؤثر در وقوع حادثه كه از تجهيزات و وسايل مورد استفاده ناشي ميشوند
