بهداشت حرفه ای ساوه

1-مقدمه:

حدود صد سال پیش تولید الکتریسیته آغاز و هفتاد سال است که انتقال امواج رادیویی شروع شده وپنجاه سال پیش برای اولین بار رادار مورد استفاده قرار گرفت و در حقیقت از سال 1950 به بعد است که مقادیر مهمی از انرژی مغناطیسی و الکتریکی در محیط زندگی ما قرار گرفته و از همین زمان است که مسائلی راجع به تضمین محیط زیست که در معرض میدانهای الکتریکی و مغناطیسی هستند قوت گرفت. [6] میدانهای الکترومغناطیسی با فرکانسهای مختلف و شدتهای بالا امروزه به صورت یک فاکتور مهم در محیط زیست مطرح است و به همین دلیل ترس از پیدایش امراضی ناشناخته ،تغییر ترکیبات خون،تاثیر در سیستمهای عصبی دگرگونیهای ژنتیک و بروز امراضی چون رشد سرطانی سلولها موجب نگرانی عام و انگیزه تحقیقاتی مراکز علمی جهان گردید. [7] اثرات میدانهای الکترومغناطیسی فرکانس پایین با اثرات این میدانهای در فرکانس بالا متفاوت است چرا که در فرکانس پایین ولتاژ جریان موجود بیشتر است و این در شرایطی است که موجودات زنده آزادانه و بدون محافظ در معرض آنها قرار دارند،بنابراین بهتر است به اثرات بیولوژیکی این میدانها روی موجودات زنده بیشتر توجه شود.

تا به امروز مطالعات گسترده ای بروی انسانها و سایر موجودات زنده در زمینه بررسی اثرات میدانهای الکترومغناطیسی صورت گرفته است. اولین مطالعات درباره اثرات احتمالی مواجهه با میدانهای الکتریکی و مغناطیسی در مقالات شوروی سابق در دهه 1960 منتشر شده است.آنها در کارگران پستهای توزیع و انتقال برق،اختلالات ذهنی متنوع؛مشکلات قلبی و عروقی،گوارشی و سیستم اعصاب مرکزی را گزارش کرده اند.مطالعات مشابهی روی کارگران تاسیسات الکتریکی تا دهه های بعد ادامه یافت هر چند که اکثر نتایج حاصله ضد و نقیض بود. [14] شاید بتوان گفت که گسترده ترین مطالعه حد فاصل سالهای1998 تا 2002 به وسیله 30 نفر از بهترین متخصصان جهان صورت گرفت.این تیم حدود 3000 نفر ساعت روز بر روی پروژه کار کردند و ماحصل تلاش بی وقفه این گروه امروزه مبنای بسیاری از مطالعات است. در مطالعات صورت گرفته افراد مورد بررسی در مشاغل مختلفی همچون مهندسی برق و الکترونیک،تعمیر کاران رادیو تلویزیون،کوره های القایی،اپراتورهای کامپیوتر،برق کاران،نورپردازان،متصدیان خطوط تلفن،جوشکاران بودند. [8]اگر چه تماس واقعی با میدانهای الکتریکی و مغناطیسی برای این کارگران مشخص نشده است،ولی این مطالعات نوعا مولد فرضیه است.

این مطالعات خود باعث طرح پرسشهای مهمی شد که امروزه از طریق مطالعات اپیدمیولوژی با طراحی بهتر پیگیری می شود.جنبه مهم مطالعات جدید این است که ارزیابی تماس بر اساس اندازه گیری واقعی است.برای ارزشیابی کامل اثرات بهداشتی،مشاهدات و مطالعات اپیدمیولوژی باید همراه تجارب آزمایشگاهی کنترل شده باشد.هنگامیکه مطالعات آزمایشگاهی،مکانیسمهایی را برای اثرات مشاهده شده ارائه  دهد و مطالعات روی مجودات زنده رخداد احتمالی چنین آثاری را تایید کند،این نتایج خود پایه ای جهت قانونمند کردن رابطه عامل و اثر می شود. [4]اگرچه انجام چنین کاری در بیشتر آزمایشگاههای جهان به خاطر نبود امکانات مشکل و سخت می  باشد. با توجه به اینکه بحثهای گسترده ای در مورد تغییر و کاهش استاندارهای جاری در بین محققین وجود دارد لذا به نظر می رسد توجه بیشتر محققین در زمینه میدانهای الکتریکی و مغناطیسی در سالهای اخیر به امواج ELF بخصوص در فرکانسهای قدرت (50-60 HZ) معطوف گشته است. [8]

زندگی امروز در روی کره زمین در واقع غوطه ور شدن در دریایی از میدانهای الکترومغناطیسی طبیعی است.در قرن گذشته این محیط طبیعی بدلیل حضور طیف وسیع و در حال گسترش میدانهای مصنوعی الکترومغناطیسی به شدت تغییر کرده است.کاربردهای روزمره در زمینه های ارتباطی(زمینی و هوایی)امور نظامی،دریانوردی  همچنین در صنایع(مانند استفاده در فرایند ذوب فلزات،فولادسازی)،مصارف خانگی و زمینه های درمانی سبب می شود که افراد به میزان بیشتری در معرض میدانهای الکترومغناطیسی قرار گیرند. [5].اما مسئله بسیار با اهمیتی که در اینجا وجود دارد این است که با وجود این پیشرفتهای شگرف در زمینه استفاده و تولید این امواج تا به امروز دانشمندان جهان به این اتفاق نظر نرسیده اند که میدانهای الکترومغناطیسی دارای اثرات ثابت شده ای است. [13]

اثرات محتملی که گزارش شده اند، شامل اثر بر روی سیستم قلبی و عروقی ،اثر بر روی سیستم هماتولوژی،اثر بر روی سیستم اعصاب و روان،اثر سر طانزایی،اثر بر سیستم تولید مثل،سقط جنین،لوسمی،آلزایمر وغیره .با وجود اینکه هم اکنون دلیل و برهان قاطعی برای رد این اثرات پیدا نشده است. در این بررسي، تلاش بر این است که ارزیابی تماس بر اساس اندازه گیری واقعی میدان در محیط و در نزدیکی منابع تولید صورت گیرد و ارتباط این با تغییرات خونی مورد تحقیق قرار گیرد. [12]

2-مواد و روشها:

جهت بررسي دقيق تر و همه جانبه ميدانهاي الكترومغناطيسي بر روي افرادي كه در مشاغل مختلف مشغول به كار هستند ما 4 گروه شغلي 1-كارگران كوره هاي القايي 2-كارگران دستگاههاي سختي القايي3-جوشكاران           4-اپراتورهاي كامپيوتر را انتخاب و مورد بررسي قرار داديم.

جدول شماره 1-توزیع فراوانی مطلق و نسبی افراد مورد بررسی بر حسب محل اشتغال

مطالعه ما از این حقیقت بهره می برد که گروه تحقيق افراد معینی را که در طول فعالیت کاری خود در ارتباط با میدانهای مغناطیسی هستند را انتخاب و درجه سلامتی این افراد را با استاندارهاي روز پزشكي مقایسه كرده ايم .

محقق اطلاعات خود را از طریق نمونه گیری خونی در محل کار و بررسی دقیق نتایج آزمایشات خونی مندرج در پرونده های کاری و معایناتی پرسنل در طی سالیان گذشته(بدو استخدام،ميانه دوران كاري و سال آخر)  بدست آورده است.  بدين وسيله سیر تغییرات پارامترهای خونی افراد را مورد از اين طريق مورد بررسی قرار گرفته شده است.در این مطالعه سعی شده است تا ارتباط بین عواملی چون شدت میدان الکترومغناطیسی و سابقه کار و سن بررسی شود.مقدار شدت میدان الکترومغناطیسی توسط دستگاه HI-3604[9] اندازه گيري و محاسبات مربوط به تعیین میزان دز تماس افراد با استفاده از متد شماره 203 كتابچه روشهاي ارزيابي ميدانهاي الكترومغناطيسي NIOSHصورت گرفته است. [10] .بعد از اندازه گيري ميدانهاي الكترومغناطيسي و تعيين دز اين مقادير را با حدود مجاز TLV كرديم[11].متد حاضر جزء اولین و بهترین متدهای موجود در زمینه بررسی میدانهای الکترومغناطیسی با در نظر گرفتن شغل و پارامترهای دخیل درآن می باشد.بر اساس متد فوق اين تحقيق در سه فاز صورت گرفت:

فاز 1 -  نيازمند يهاي مطالعه/ طراحي تحقيق: مرحله اول ، پوشش دهنده طرح و ساختار کلي مجموعه داده ها، تجزيه و تحليل و تفسير است. اين مرحله ارائه گر روش هاي تحقيق و نظريه هاي پردازش داده ها بوده و انواع تجهيزات مورد استفاده براي اندازه گيري ميدانهاي  الكترومغناطيسي و داده هاي فعاليت کاري را مشخص مي کند.

فاز 2- بررسي سوابق شغلي و انتخاب گرو ههاي مورد مطالعه: مرحله دوم به شناسايي سوابق شغلي در فعاليت هاي کاري، روش ها، زمان کار مربوطه و ديگر عوامل مشخص کننده ارتباط بين تغييرات پارامترهاي خوني و ميدانهاي الكترومغناطيسي مي پردازد.

توالي فعاليتهاي اين مرحله تحقيق عبارتند از :

1-انتخاب گروه هاي شغلي در معرض

2- جمع آوري اطلاعات مربوط به سايت كار و مشاغل موجود و فعاليتهاي رايج

3-دسته بندي مشاغلي كه داراي ريسك مواجهه با ميدانهاي الكترومغناطيسي هستند.

4-جمع آوري اطلاعات فردي شامل نوع كار،زمان صرف شده براي كار،فعاليتهاي مرتبط،زمان صرف شده براي فعاليتهاي مرتبط و غيره...

فاز 3- ارزيابي هاي زمينه اي:

دراين فاز اندازه گيري ميدانهاي الكترومغناطيسي بر اساس روشهاي استاندارد و نمونه گيري خون صورت گرفت.

پارامترهاي خوني مورد بررسي عبارتند از: گلبولهای قرمز (RBC[1] )، گلبولهای سفید([2]WBC)، هموگلوبین(Hgb3)

هماتوکریت([3]Hct)، حجم متوسط گلبول قرمز(MCV5)، متوسط وزن هموگلوبین در گلبول قرمز(MCH6)، میانگین غلظت وزنی هموگلوبین(7MCHC) ،پلاكت ها(8PLT). [2]

 سنجش پارامترهای خونی از طریق نمونه گیری خون و آزمایش آن توسط توسط دستگاه کلوتر کانتر[8] انجام شده است. با نظر مشاور آمار تمامی افرادی که در معرض هستند را به عنوان جامعه آماری در نظر گرفته شده است.در این پژوهش کنترل مستقیمی توسط محقق روی مدت یا میزان تماس یا دیگر تاثیرات محیطی بر افراد وجود نداشته و کیفیت این مطالعه به مهارت و ابتکار محقق در گزینش گروههای مورد نظر برای مقایسه بستگی دارد . در مجموع، داده هاي جمع آموري شده با استفاده از نرم افزار توسعه يافته SPSS آناليز شدند. مدل آماري براي تجزيه و تحليل داده ها آناليز واريانس يكطرفه ANOVA ،آزمون كروسكال واليس،آزمون فريدمن و در نهايت استفاده از مدل رگرسيون BACKWARD(Probability F=0.001) بوده است.

 4Hematocrite

5 Mean corpuscular volume

6 Mean corpuscular hemoglobin

7 Mean corpuscular hemoglobin concentration

8Platelet

ادامه دارد