بهداشت حرفه ای ساوه

نقش ايمني و بهداشت حرفه اي در افزايش بهره وري  واحد هاي صنعتي

شايد تصور اينكه ايمني و بهداشت حرفه اي مي تواند نقش به سزايي در بهره  وري بسياري از واحد هاي صنعتي داشته باشد براي اكثر افراد مشكل داشته باشد .بطوركلي ارتقاي سطح بهره وري در واحدهاي صنعتي به طرق متفاوتي امكان پذير استاين امر از طريق بكارگيري روشهاي مديريتي صورت  مي پذيرد.

لازم به ذكر است كه اصول ايمني و بهداشت حرفه اي نيز علاوه بر اثرات غير مستقيم بر بهره وري و بازده  اقتصادي  واحد هاي صنعتي بطور مستقيم بر اين موارد تاثير دارد .

بطور كلي خسارت مالي يا جاني عواقب و پي امد هاي منفي تمامي حوادث صنعتي راتشكيل مي دهند . بنابراين وقوع حوادث يا سبب آسيب ديدن دستگاهها و تجهيزات مواد خام محصولات يا محيط كار مي شود ويا صدمات غير قابل جبران جسمي و جاني را بهمراه خوا هند داشت.بديهي است كه تمامي اين موارد بر اقتصاد و بهره وري واحدهاي صنعتي تاثير خواهد گذاشت . علاوه بر  موارد فوق  بيماريهايناشي از كار نيز عوامل ديگري هستند كه به طور مستقيم يا غير مستقيم بر بهره وري اثر ميگذارند.چرا كه علاوه بر خسارات و زيانهاي اقتصادي نا شي از غيبت ها مخارج  درماني بيمه و ساير هزينه ها ي مرتبط نيز قابل توجه خواهند بود .

از اين روتوجه به اصول ايمني و بهداشت حرفه اي اهميت ويزه اي مي يابد .زيرا تنها با بكار گيري اين اصول است  كه مي توان رخداد حوادث و بيماري هاي شغلي را كاهش داد و يا به حداقل رسانيد و در صورت امكان بطور كامل حذف كرد .

با توجه به تحقيقاتي كه تا كنون در اين زمينه صورت گرفته توجه به اصول  ايمني و بهداشت حرفه اي و رعايت اين اصول  نقش زيادي در كاهش زيان هاي اقتصادي واحدهاي صنعتي دا شته است چرا كه با كاهش حوادث احتمال اسيب ديدن تجهيزات و ايجاد خسارات مالي كاهش يافته و كاهش لطمات جاني نيز رخ خواهد داد .به عنوان مثال تنها در يك مورد كه در يكي از واحدهاي صنعتي صورت گرفت . با رعايت اصول بهداشت حرفه اي  غيبت ناشي از كار از 132 مورد روز كاري به 34 روز كاري كاهش يافت.براي اينكه اهميت موضوع را بهتر درك كنيم مثالي مي زنيم :

فرض مي كنيم كه فردي در محيط كار با حادثه اي مواجه شود يا در اثر عوامل زيان اور محيط كار به يك بيماري شغلي مبتلا گردد .وقوع اين حادثه يا بيماري به احتمال بسيار قوي عواقب متعددي را نيز در پي خواهد داشت كه ممكن است يك يا چند مورد از حالت هاي زير را در بر بگيرد:

1. فرد مذكور ممكن است خود را سرزنش كند و دچار افسردگي و ناراحتي هاي  روحي نيز بشود .

2. احتمالاٌ به دليل غيبت يا از كار افتادگي  دچار محدوديتهاي اقتصادي خواهد شد.

3. خانواده وي نيز دچار مشكلات مادي و معنوي خواهد شد .

4. ممكن است مجبور شود تا مدت زمان زيادي بستري باشد.

5. ساير همكاران وي ممكن است دچار ناراحتي و عصبانيت شوند و در محيط كار جو نامساعد پديدآيد .

6. يكي ديگر از همكاران وي بايد سريعاٌ آموزش ببيند و جايگزين وي شود  يا وظايفشبين همكاران تقسيم شود .

7. ممكن است مدت زماني صرف شود تا استاد كار يا سرپرست كار گاه وساير مسولان به  بررسي حادثه بپردازند و در صدد گزارش آن به مسولان ما فوق بر ايند .

8. ممكن است در اثر غيبت اين فرد دستگاه يا قسمت تحت كنترل وي با توقف روبه رو شود.

9 .اگر حادثه اي رخ داده باشد ممكن است وسايل موارد يا دستگاههايي نيز دچار خسارت شوند.

10.به دليل توقف قسمت مربوطه يا دستگاهي كه وي با ان كار ميكرده ساير كارگران يا

بخشها بايد برنا مه ريزي خود را تغيير دهند.

11.توقف يا اختلالي  كه پد يد امده رسيدگي به سفارشات نيز دچار اشفتگي خواهند شد.

12.در اثر تاخير در تعهدات و سفارشات تعدادي از مشتريان از دست ميروند و ديگر مراجعه هم نميكنند.

13.ممكن است در اثر تخصص ويزه اين فرد در كارخانه كيفيت محصولات نيز پايين بيايد.

14.احتمال شكايت فرد به دادگاه و پرداخت غرامت دايمي به ود از سوي كار فرما نيز

وجود دارد .

15.شهرت و اعتبار اين واحد صنعتي در انظار عمومي خدشه دار خواهد شد.

16.ممكن است مبلغ كلاني صرف تعمير دستگاه يا قسمت مربوطه شود.

با توجه به انچه ذكر شد مزاياي توجه به رعايت اصول ايمني و بهداشت حرفه اي به شرح زير است:

براي كارفرما:

كاهش حوادث

افزايش كيفيت محصول

افزايش كارايي كارگران

كاهش خطا ها

كاهش مخارج درماني كارگران

كاهش مخارج وهزينه غرامت

كاهش مخارج توليد(ضايعات)

استفاده بهتر از نيروي انساني

براي كارگر:

افزايش روحيه

كاهش فشار كار

كاهش جراحات و صدمات

كاهش حوادث

افزايش سلامتي

افزايش سطح بهداشت كار

افزايش ايمني

چگونه ما كارشناسان ايمني و بهداشت حرفه اي انديشه خود را به اجرا در آوريم

اجرای ايمني و بهداشت حرفه ای در محیط های کارگاهی کشور تا وقتی توسط یک سازمان واحد مدیریت نشود به همین وضع اسف بار کنونی دچار خواهد بود . 

امروزه افراط در  موازی کاری این سه وزارتخانه در اجرای مواد قانونی مشترک  به تناقضاتی مضحک  منجر شده است همچنین  بکارگیری منابع انسانی متخصص  بجای اجرای تمام و کمال قوانین ایمنی و بهداشت در کارگاههای کشور تا کنون نتیجه ای جز بازی  لغوی با قوانین در قالب دستورالعملهایی غریب نداشته است.

 مدتهاست سوال بی جوابی تمام فکر مرا مشغول کرده که پاسخی در وزارتخانه های مجری ايمني و  بهداشت حرفه ای برایش نیافته ام :

چه اشکالی دارد اگر بخشی از وزارت کار که درگیر اجرای قوانین ایمنی و بهداشت حرفه ای است با بخش سلامت  محیط کار وزارت بهداشت و بخش طب کار سازمان تامین اجتماعی ( وابسته به وزارت رفاه ) یکپارچه شده و سازمانی با هرنام ولی با یک هدف تشکیل دهند؟

تا زمانی که یک سیستم واحد برای مدیریت و نظارت بر اجرای ايمني و  قوانین بهداشت حرفه ای در کشور نداشته باشیم وضعیت کارگاهها - مسئولیت پذیری کارفرمایان - سلامت کارگران و نهایتا کیفیت ارائه خدمات و تولیدمان بهتر از این نخواهد بود .

اگر چنین شود مطمئنا میزان رضایت شغلی رسته های  بهداشت حرفه ای در هر سه  وزارتخانه نیز بالاترخواهد رفت . هدف ايمني و  بهداشت حرفه ای  ارتقای سلامت شغلی شاغلین کشور است هدف بزرگی که تنها با جمع سه بردار حامل نیروها ی ايمني و بهداشت حرفه ای پراکنده در سه وزارتخانه تحقق خواهد یافت .

با عرض تاسف راهی که   امروز ايمني و بهداشت حرفه ای در نهادهای دولتی   در پیش دارد سرمنزلی جز دلزدگی از رشته تحصیلی - سردرگمی لابلای دستورالعملهای متناقض و پیچیده و بدتر از همه بی اعتمادی کارگر و کارفرما نخواهد داشت  این را تقریبا همه داریم تجربه میکنیم  ولی راه حلی برایش نداریم  و اگر هم داشته باشیم فقط در خور انديشه مي باشد.      

رویکرد عملی و تخصصی به رشتهايمني و  بهداشت حرفه ای و خارج شدن از دیدگاه صدر نشینی برخی رشته ها و حرکت به سوی تحول در لایه های پنهان مدیریت در امر بهداشت حرفه ای نیازمند حرکت خود جوش و بطنی متخصصین این رشته و علاقه مندان به حضور غیر نمادین تمام رشته های علمی در سطح کاربردی و غیر ابزاری در جامعه است این تغییر رویکرد نه به لحاظ عرق متخصصین این رشته که به لحاظ نیاز طبیعی و آشکار تمام افراد جامعه به قرار گیری در این هرم برنامه ریزی می باشد هرمی که در همه جای دنیا از جهت تخصیص امکانات و بودجه موضوع بهداشت در قاعده قرار می گیرد که حجم و گستردگی قاعده گویای حجم این امکانات است و به لحاظ اهمیت و توجه در برنامه ریزی های کلان در راس جای می گیرد اما از آنجا که در مملکت گل و بلبل ما بجای آسمان به زمین از زمین به آسمان می بارد در این مقوله نیز درمان در اولویت توجه و اقدام و اجرا قرار گرفته است . این نماد پروری و پروار کردن برخی رشته ها با پی زاید که کلسترول بالا می برد و درایت را پایین می کشد یک عقده نا گشوده و یک گره کور به اندیشه سنتی سنت پرور این مردم و مملکت است اما با همه این گرایشات فاشیستی به مقوله علم و حضور موثر آن در جامعه ما دانشجويان بهداشت حرفه اي و ايمني چوب حراج به نماد پروری و انحصار طلبی علمی و عقده گذاری فردی زده ايم. و با یک نگاه مدنی حصار سکون و مرداری این رشته را با افق باید باشد آنچه که لایق بودن است شکسته ايم. حصاری که اکثر دانشجويان رشته های دانشگاهی به خاطر گرایش سنتی به برخی رشته ها و کم کاری اصحاب آن در بر گرفته است اینجاست که این جوشش بطنی و خروج از منفعت طلبی های فردی نیاز اساسی و اصلی تمامی رشته های مهجور مانده احساس می شود یک حس دردناک که وقتی می شنوی برای اشاعه بهداشت در مدارس از متخصصین تسهیلات زایمانی دعوت به کار می شود در حالیکه متخصصین این رشته از وزارت بهداشت به آموزش و پرورش ارجاع می شوند تا کسی نفهمد اصلا فلسفه تربیت دانشگاهی یک متخصص بهداشت مدارس چه بوده است خلاصه کلام آنکه برای آنکه بمانیم باید بدانیم و برای آنکه بدانیم باید از همه متعلقاتمان هزینه کنیم .

در پايان به اين مطلب اشاره مي كنيم كه اين ما هستيم كه مي توانيم انديشه هاي مفيدمان را جهت پيشبرد اهداف به اجرا در آوريم زيرا كه همه چيز از ما شروع مي شود.

در انتهاي كار خط مش ايزو هاي ايمني و بهداشت:

1. سیستم های مدیریت کیفیت ، سری استاندارد های ISO 9000

درسال 1987 کمیته فنی 176 سازمان ایزو (ISO/TC 176 ) سری استانداردهای  ISO 9000را به جهانیان ارائه نمود .

هدف از تدوین این سری استاندارد ، بوجود آوردن الگوئی بین المللی برای پیاده سازی و استقرار سیستم های مدیریت و تضمین کیفیت بوده است که مورد استقبال فراوان در سطح دنیا قرار گرفت سیستم های مدیریت کیفیت ه منظور حفظ سطح کیفیت تعریف شده و بهبود کیفیت از طریق اصلاح فرایندها، در سازمان پیاده سازی می شود .امروزه واحدهای خدماتی نیز مانند واحدهای صنعتی ، علاقه زیادی به استقرار سیستم کیفیت نشان می دهند.

 فواید استقرار سیستم کیفیت

سیستم های مدیریت کیفیت به عنوان وسیله ای برای بوجود آوردن محصولات منطبق با آنچه از سوی سازمان به مشتری تعهد شده است با توجه به فواید زیر ، در سازمان استقرار می یابد .

·        بررسی مجدد فعالیت های سازمان بر اساس اهداف سازمان و رفع کاستی ها

·        شفافیت فرایند ها و شاخص ها در سازمان

·        جلوگیری از دوباره کاری ها به واسطه تعریف فعالیت ها ی برنامه ریزی شده و سیستماتیک

·        کاهش هزینه ها

·        ایجاد اطمینان و اعتماد در درون سازمان (رده های مدیریتی و کارکنان )

·        ایجاد اطمینان و اعتماد در برون سازمان (مشتری ) و بالطبع قابلیت عرض اندام در فضای مختلف تجاری

افایش توان رقابت د عرصه بین الملل

 2 .سیستم های مدیریت محیط زیست ، سری استانداردهای ISO 14000

استانداردهای خانواده ISO 14000 شامل استانداردهای بین المللی در رابطه با سیستم های زیست محیطی می باشد این استاندارد ها در سال 1996 میلادی توسط کمیته فنی 207 سازمان ایزو بوجود آمدند .

یک سیستم مدیریت زیست محیطی می تواند به عنوان بخشی از سیستم های جامع مدیریت به حساب آید. این سیستم شامل ساختار سازمانی ، فعالیت های طرح ریزی ، تعریف مسئولیت ها ، تعیین روش ها و فرایند ها و همچنین در اختیار گیری منابع لازم برای تهیه ، اجرا، بازنگری و حفظ خط مشی زیست محیطی سازمان است .

سیستم مدیریت محیط زیست بر مبنای استاندارد ISO 14001 به عنوان یک الگوی اجرایی توسط مرجع صدور گواهینامه (Certification Body ) مورد ارزیابی قرار می گیرد .

برخی از مزایای به کارگیری این استانداردها:

·        اهمیت دادن به جنبه های زیست محیطی در تولید و یا ارائه خدمات

·        یکپارچه کردن سیستم های مدیریتی و بهبود روش ها مدیریت

·        به حداقل رساندن موانع غیر تعرفه ای تجاری و تسهیل تجارت بین الملل با توجه به بها دادن بیشتر به محیط زیست در سازمان ها

·        جلب مشتریان بیشتر و افزایش سهم بازار در سطح بین المللی

·        استفاده بهینه از منابع طبیعی

·        رعایت قوانین ملی زیست محیطی

·        حفاظت از محیط زیست و توجه به علائق جامعه در این ارتباط

3 .سیستم های مدیریت بهداشت شغلی و ایمنی ، سری استانداردهای  OHSAS 18001

سری ارزیابی ایمنی بهداشت شغلی (Occupational Health & Safety Assessment Series ) استانداردی قابل ممیزی و اخذ گواهینامه می باشد . OHSAS 18001 در پاسخ به نیاز سازمان ها به یک استاندارد سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی که بوسیله آن بتوانند سیستم مدیریت خود را در زمینه های بهداشتی و ایمنی ارزیابی نمایند ، تدوین شده است . ساختار استاندارد OHSAS 18001 سازگار با استاندارد های ISO 9001:2000 و ISO 14001:1996 می باشد تا سازمان ها بتوانند به راحتی سیستم های مدیریت کیفیت ، محیط زیست و بهداشت شغلی و ایمنی را با یکدیگر ادغام و سیستم مدیریتی یکپارچه ای را ایجاد نمایند . یک سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی سازمان را در شناسایی ، حذف و یا به حداقل رساندن ریسک های مرتبط با بهداشت و ایمنی کارکنان خویش و سایر طرف های ذینفع که در معرض ریسک های OH&S قرار دارند یاری نماید.

اخذ گواهینامه OHSAS 18001

اخذ گواهینامه OHSAS 18001 برای یک سازمان مزایایی را دارد که میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

·        تفکری طرح ریزی شده و مستند در ارتباط با بهداشت شغلی و ایمنی (OH&S )

·        ساختاری روشن برای مدیریت (OH&S )

·        ایجاد محیط کاری ایمن تر و سالم تر

·        افزایش اگاهی و دانش در خصوص مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی

·        کاهش ریسک حوادث ، رویدادها و بیماری های شغلی

استاندارد OHSAS 18001 مشخصات دقیقی را حهت طراحی یک سیستم مدیریت OH&S ارائه می دهد. ساختار استاندارد OHSAS 18001 درواقع در مسیری باز و منعطف را برای هر سازمانی که بخواهد آن را تحقق دهد، فراهم می آورد.

فرایند ممیزی سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی بر اساس استاندارد OHSAS 18001 مشابه با فرایند ممیزی سیستم های مدیریت کیفیت بر اساس ISO 9001 و یا سیستم های مدیریت محیط زیست بر اساس ISO 9001 می باشد .

پایان