آسيبهاي رگ به رگ شدگي (RSIs)
سوال: آسيبهاي رگ به رگ شدگي (RSIs) چيست؟
پاسخ: RSIs بيماري تلقي نمي شوند در حالتي كه پاسخي هستند به نيازهاي تكرار شونده و مفرط قرار گرفته روي بدن. صدها صدمه ي ناشي از كشش هاي تكرار شونده يا (RSIs) همه يك عامل ايجاد دارند: كشش هاي مفرط روي بافتهاي نرم بدن ( تاندون ها، عصب ها، سيستم گردش و غيره)
اين دردها هنگامي آغاز مي شوند كه شما كاري را چندين بار انجام دهيد، از كليك كردن موس گرفته تا سرك كشيدن براي ديدن مانيتور. اگر بدن شما فرصتي براي التيام يافتن پيدا نكند، آسيب ديدگي افزايش مي يابد و مي تواند به تدريج توانائي انجام كار در شما را از بين ببرد.
RSI يك عبارت چتري عمومي براي اين جراحتها هست كه ساير عبارتهاي استفاده شده براي RSIs عبارتند از:
· CTD ضايعه ي ناهنجاري فزاينده
· MSDآسيبهاي استخوان ماهيچه اي
· OOS سندرم استفاده ي بيش از حد شغلي
· RMI صدمات ناشي از تكرا فعاليت
· UEMSD آسيبهاي استخوان ماهيجه اي شديد
· WRULD ناهنجاري هاي اندامهاي بالايي ناشي از كار كردن
مثالهاي زير از صدماتي است كه مشخصاً RSIs تلقي مي شوند:
· Tenosynovitis التهاب پوشش تاندون
· Tendonitis التهاب تاندون
· Epicondylitis التهاب تاندون ها در جايي كه به استخوانهاي بازو متصل مي شوند.
· سندرم تونل كارپال – شرايطي كه هنگام كمپرس شدن عصب مديان در تونل كارپال بوجود مي آيد.
· سندرم تونل كوبيتال – هنگام فشرده شدن عصب زند زيرين در جايي كه از بازو در نزديكي آرنج مي گذرد.
· سندرم خروجي Thoracic – بر عصب ها و رگهاي خوني در گردن و شانه ها اثر مي گذارد.
سوال: علائم آسيب كدام است؟
پاسخ: مشخصه هاي ظاهري صدمه عبارتند از كشيدگي، سوزش عمومي، درد خفيف، تپش، درد تيز، بي حسي، سوزن سوزن شدن، سوختن، ورم كردن، و كم شدن قدرت در نيمتنه بالايي (دستها، بازوها، شانه ها، و گردن.) بعضي از آسيبها به طور واضحي قابل مشاهده نيستند – سندرم تونل كارپال (CTS) يك مثالي از اين امر است كه دستها بي حس مي شوند و سوزن سوزن شدن و درد متناوباً در هنگام شب و در حالي كه تلاش براي خوابدن صورت مي گيرد اتفاق مي افتد.
وقتي فعاليتهاي فيزيكي (كار، ورزش، فعاليتهاي علاقه مندانه) تا حد آسيب رساندن افراط مي شوند، خستگي مفرط عمومي معمولاً اولين نشانه ي فشار بيش از حد به بدن است. نشانه هاي اين خستگي مفرط عمومي عبارتند از ناراحتي (درد)، از دست دادن نيرو، احساس لرزش در عضو آسيب ديده. اين نشانه ها با ادامه يافتن فعاليت آسيب رساننده افزايش مي يابد و معمولاً با متوقف كردنِ ساعتي يا دقيقه اي كار كاهش يافته يا از بين مي رود. وقتي نشانه هاي خستگي ادامه پيدا مي كند، حتي پس از استراحتي معمول، مي تواند حاكي از اين باشد كه اشكالي وجود دارد. اگر شما همچنان پس از استراحت شبانه خسته هستيد و درد داريد، فعاليتي كه مورد سوال است ممكن است شما را تا حد آسيب رساندن تحت فشار قرار دهد.
سوال: اگر دردهاي RSIداشتم بايد چه كار كنم؟
پاسخ: در ابتدا، و از همه مهم تر، اگر در همه ي بدن احساس درد داريد، نياز است كه به پزشك مراجعه كنيد. تا جايي كه مي توانيد سريع اين كار را انجام دهيد كه تفاوت يك روز و دو روز مي تواند موجب تفاوت بهبود بعد از يك استراحت كوتاه يا يك استراحت طولاني باشد كه موجب عذاب است. حتماً به پزشك مراجعه كنيد. حالا حتماً هم لازم نيست كه پزشكي كه به او مراجعه كرده ايد با اين نوع از آسيب آشنا باشد. عموماً هر بيمارستاني با كلينيك درمان حرفه اي مي تواند درمانهاي خاص اين آسيب ها را ارائه كند. منتظر نمانيد و فكر كنيد. براي ويزيت شدن به دكتر مراجعه كنيد. اطلاعات ارائه شده در اينجا يا هر جزوه ي تدوين شده ي ديگري نبايد با تشخيص هاي پزشك جايگزين شود.
سوال: عامل هاي مشخص آسيب هاي خطر چيستند؟
جواب: چندين فعاليت فيزيكي وجود دارد كه به عنوان عاملهاي خطر براي RSI هستند درست مثل شرايط شخصي/پزشكي و محيطي/فيزيولوژيكي. در اينباره به طور خلاصه در قسمت بعد توضيح مي دهيم:
فعاليت فيزيكي (شغل يا غير شغل) عاملهاي ريسك در موارد زير شناخته شده اند:
§ تكرار – انجام دادن كاري با قسمت مشخصي از بدن به صورت تكراري
§ وضعيت بدن – قرار دادن مفصلي در حد نهايت توان حركت آن در هر جهتي بدون توجه به موقعيت خنثي مركزي آن
§ نيرو – انجام دادن كاري با نيروي كششي ماهيچه ها
§ تقلاي استاتيك (ايستا) – نگه داشتن جسمي يا بدن در وضعيت ايستا
§ فشار تماسي – فشار مستقيم روي عصبها يا تاندون هابراي استراحت دادن به قسمتي از بدن در جهت خلاف يك سطح زاويه دار و سخت
توجه: بدن ما طوري طراحي شده است كه بتواند همه ي اين كارها را انجام دهد، هر چند اين وقتي صورت مي گيرد كه به طور كلي كار كنند و براي زمان طولاني خطر آسيب افزايش مي يابد. اين امر چه براي كار چه براي بازي صدق مي كند.
شرايط درماني شخصي مي تواند خطر آسيب را افزايش دهد. براي CTS اين شرايط در برگرفته مي شود:
· ديابت
· آرتيريت رماتوئيد
· بيماريهاي تيروئيدي
· نقرس
· داشتن اضافه وزن يا اضافه وزن ناگهاني
· شرايط هورمونها (حاملگي، رَحم برداري يا برداشتن تخمدانها)
· احتباس بول (حاملگي، كنترل تولد، و افزايش ناگهي وزن)
· آسيبهاي قبلي
· سيگار كشيدن نيز مي تواند خطر را افزايش دهد
موضوعات محيطي/ فيزيولوژيكي كه مي تواند در خطر آسيبها دخالت داشته باشد
· كاهش اشتياق به شغل
· مرخصي هاي نامنظم
· كارهاي كسل كننده ( كم بودن تفاوت فعاليتها و سرعت آنها)
· آناتومي محدود ( كمبود كنترل روي كارهاي انجام شده)
· استنباط از كارهاي سخت و فشارهاي كاري ( وقتهاي مرده، مديريت ضعيف)
· ساپورت محدود از جانب سوپروايزرها يا همكاران
سوال: من براي اجتناب از آسيب چه كار مي توانم بكنم؟
پاسخ: براي همه ي ما بهترين راه اجتناب از RSIs است. كليد عمومي اين است كه از عاملهاي آسيب بالا دوري كنيم – فعاليت كنيد و در طول روز فعاليتهاي فيزيكي مختلفي را انجام دهيد. در ادامه راههايي ارائه شده كه شركتها و اشخاص براي سالم ماندن و سلامتي دنبال مي كنند.
· ارگونومي هاي مربوط به كار – طراحي فيزيكي محل كار ( محل كارها، وسايل آن، طراحي شغل) داشتن تاثير زياد بر كاري كه انجام مي دهيم. قراردادن مناسب و طراحي تجهيزات كامپيوتري و ساير تجهيزات دفتري براي كاهش ريسك آسيب، يكي از مهم ترين اهداف ارگونومي است. عموماً وسايلي را كه اغلب استفاده مي كنيد در دسترس قرار دهيد تا از كشش مداوم براي دسترسي به آنها جلوگيري كنيد.
· آگاهي از آسيب و سوماتيك – دانستن درباره ي عوامل و خطرات آسيبهاي RSI و قادر بودن براي تشخيص علايم بيماري وقتي كه رخ مي دهد قدم مهمي در اجتناب از آسيب است، همانطور كه بايد از روشهاي جلوگيري از آسيب و عوامل ايجاد آنها آگاهي داشت. در كنار اين موارد موارد شغلي شخصي وجود دارد، مانند اينكه كا چقدر محكم به كيبورد فشار وارد مي كنيم يا موس را چقدر فشار مي دهيم، چگونه انگشتان، مچ دشت، بازوها و شانه ها را قرار مي دهيم وقتي كار مي كنيم، و كجا مي توانيم مواردي را كه در طول روز به آنها احتياج داريم را در دسترس قرار دهيم. ما معمولاً اهميت چنداني به كارهايي كه انجام مي دهيم نداريم تا اينكه بدن ما به ما خبر مي دهد كه اشكالي وجود دارد. بسياري از مردم وضعيت بدني خود را ناديده مي گيرند و با همان درد به فعاليت مي پردازند. مهمترين مسئله در اينجا گوش كردن به بدن و استراحت كوچكي براي تغيير انجام دادن فعاليتي است كه در حال آسيب رساندن است يا كمك گرفتن. راههاي مختلفي وجود دارد تا درباره ي بدن خود بيشتر بدانيم و بدانيم چگونه حركت مي كنند كه شامل آموزشهاي كلاسيك ارائه شده توسط درمانهاي شغلي يا بهداشت حرفه است.
· سلامتي عمومي – مراقبت از خويشتن با خوردن مواد مغذي و كشش و تمرين مي تواند بدن ما را براي فشارهاي روزانه اي كه بر آن وارد مي كنيم آماده سازد. عاملهاي خطر شخصي/ پزشكي مختلفي مي تواند در هنگام استراحت براي مطالعه ارائه شود تا بتوانيم از خودمان و بدنمان مراقبت كنيم.
سوال: خيلي دير شده! من آسيب ديده ام. چه كسي مي تواند به من كمك كند؟
پاسخ: افراد حرفه اي مختلفي به طور مستقيم و غير مستقيم با RSIs مي توانند سروكار داشته باشند. در قدم اول، نياز داريد كه يك متخصص سلامتي را بيابيد كه درباره ي RSIs مطلع باشد،آسيب شما تشخيص داده شود، و آسيبتان مورد درمان قرار گيرد. منابع اطلاعاتي زيادي در مورد RSIs وجود دارد.
لازم است بدانيد كه تاجاي كه مي توانيد بايد راجع به آسيب خود بدانيد و اطلاعات شخصي در مورد جلوگيري از افزايش جراحت در آينده و جراحت دوباره بدست آوريد. ديگران نمي توانند اين كار را براي شما انجام دهند. برخلاف ساير جراحتها كه مي توانيد به دكتر مراجعه كرده و مورد درمان قرار گيريد، در مورد RSIs كاملاً متفاوت است.
متاسفانه، RSIsاغلب تبعاتي در قانون كار كارگران دارد. RSIs مواردي هستند كه در موارد قانوني از زمان تاسيس OSHA فدرال وارد شده اند تا استانداردهاي ارگونوميكي بوجود آيند.
سوال: چه محصولاتي مي تواند كمك كند؟
پاسخ: خوشبختانه در تمام موارد بالا ذكر كرديم كه دوري از RSIs بهترين گزينه است تا ترميم آن. محصولاتي كه مي توانند به ريسك آسيب كمك كنند در بالا توضيح داده شد، اما لازم است قسمتي از يك برنامه براي آسيب شما و نوع كار انجام شده در آيد. در زير ليستي از محصولات و توضيح مختصري از آنها ارائه شده است:
اسباب و وسايل – چيزي كه روي آن مي نشينيد، مواردي كه كامپيوتر و وسايل دفتر روي آن قرار گرفته اند، و اينكه چگونه مرتب شده اند و قرار گرفته اند، مسلماً بيشترين اثر را روي توانايي شما در كار با خطرات كاهش يافته دارد.
كيبوردها – كيبوردها داراي طراحي هاي مختلفي هستند كه بر اساس مطالعه در سه دهه ي اخير ساخته شده اند. طراحي هاي مختلف كيبوردها وجود دارند كه مي توانند در جهت دانستن وضعيت مربوط به استفاده از كيبوردها كمك كنند.
لازم است درك كنيم كه تكنيك تايپ كردن و جايي كه كيبورد را براي استفاده در انجا قرار مي دهيد، مهم است، اگرچه از طاحي خود كيبورد مهم تر نيست.
نرم افزار تشخيص گفتگو – براي كساني كه با استفاده از كامپيوترها دچار صدمه شده اند، استفاده از اين نرم افزار يك ابزار مناسب است تا بتوانند كارشان را انجام دهند.
اين يك تكنولوژي پيشرفته است كه نياز به آموزش دارد و مي تواند به كساني كه با اين پديده آشنايي دارند بسيار كمك كند.
چنانچه شما فقط كنجكاو هستيد، كمي صبر كنيد- محصولات بهتري با سرعت راهي بازار مي شوند.
وسايل اشاره كننده - بچلان، بچرخان، لمس كن، به آن نگاه كن، آن را در مقابل چشمانت در آسمان به پرواز در بياور، نرم افزارهاي بسياري وجود دارند كه به شما اجازه مي دهند نشانگر موس خود را روي صفحه به حركت در آوريد. بسياري از آسيب ها براي همين جانور كوچك (موس) است، در كنار اينكه ما چطور از آن استفاده مي كنيم. وسايل جانبي شرايطي را بوجود مي آورند كه نيازمند فيزيك متفاوت است و بنابراين شرايطي را بوجود مي آورند كه از آسيب جلوگيري كنند.
چنانچه وسايل را عوض كنيد يا نحوه ي استفاده از آنها را تغيير دهيد، كماكان در معرض خطر هستيد اگر مراقب متد استفاده از آن نباشيد و به آن به صورت متناوب استراحت و كشش دهيد.
لوازم جانبي – لوازم ريز مفيدي كه براي استراحت مچها تا پاها وجود دارد . لوازم جانبي مبلمان، اداري، و كامپيوتر مي تواند به نگه داشتن وضعيت خنثي بدن و كاهش استاتيك و فشارهاي ايجادكننده ي RSIs كمك كند.
بسياري از لوازم جانبي به عنوان تعميرات سريع ، كمك هاي جانبي، يا كراچ نامگزاري شده اند زيرا برخي اوقات با يك آگاهي دادن كوچك به بدن، تكنيك مناسب تايپ/موس گرفتن، و داشتن تنظيم محيط كار، برخي از اين لوازم جانبي ممكن است اصلاً مورد استفاده قرار نگيرند.
نرم افزار - برخي اوقات فقط خيلي سخت است كه يادمان باشد كه محيط كار خود را كه در آن با يك همكار سيليكوني شريك هستيم و پشت كامپيوتر مي نشينيم تغيير دهيم. ليستي از نرم افزارها وجود دارد كه مي تواند به شما ياد آوري كند كه يك استراحت داشته باشيد، ورزش كششي كنيد، و شما را به بهترين حالت ارگونومي هدايت كنند در حالي كه پشت كامپيوتر خودتان هستيد.
از نرم افزارهاي مجاني تا نرم افزارهايي كه صدها دلار مي ارزند، ارزش دارد كه چيزي را كه كمك كننده است چك كنيم. از نيازهاي نرم افزاري كامپيوتر مطمئن شويد چرا كه بسياري از اين پكيج ها داراي گرافيك بالايي هستند و فيلمها و انيميشن هايي در آنها هست. افرادي كه آسيب ديده هستند بايد در مورد تميرينات فيزيك با پزشك خود مشورت كنند.
رسيلر ها – برخي از محصولات به راحتي در فروشگاههاي رايانه اطراف شما موجود است يا مي توانيد در اينترنت بيابيد اما برخي از محصولات تخصصي فقط از طريق رسيلر ها موجودند كه روي ارگونوميك بودن تاكيد دارند.
اگر شما بدانيد كه به چه چيزي احتياج دارد، كاتالوگ يا وب سايت مورد نظر مي تواند به شما بيشتر كمك كند بخصوص اگر شما بيمه سياست بازگرداندن خوبي داشته باشيد. اگر احتياج به كمك بيشتري داريد به ريسلر هاي محلي مراجعه كنيد كه بتوانيد ابتدا محصول مورد نظر را امتحان كنيد، كه اين امر براي بيشتر نرم افزارها پيشنهاد مي شود(بخصوص كيبورد ها و صندلي ها) بسياري از ريسلرها به شما اجازه مي دهند آيتم مورد نظر را قرض بگيريد تا در محل كار از انجام كار آن مطمئن شويد.
