بهداشت حرفه ای ساوه

بسمه تعالی

جمهوری اسلامی ایران

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

دفتر وزیر

ریاست/ سرپرست محترم

دانشگاه/ دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اراک

سلام علیکم

به پیوست آیین نامه نحوه ارائه خدمات توسط شرکتها و موسسات سلامت کـارکه درسه فصل و17 ماده و14 تبصره در اجرای بند 2و قسمت ج بند 11و بندهای 12و13و16 ماده یک قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی و ماده 85 و تبصره یک ماده 96 قانون کار جمهوری اسلامی ایران تنظیم گردیده و در کمیته فنی کشوری بهداشت حرفه ای نیز مورد باز بینی قرار گرفته، ارسال میگردد.مقتضی است دستور فرمایید معاونت های محترم بهداشتی از طریق واحد بهداشت حرفه ای نظارت کامل برحسن اجرای مفاد این آیین نامه اعمال نموده وگزارش روند امور به مرکز سلامت محیط و کار حوزه معاونت سلامت ارسال نماید .بدیهی است بدین ترتیب آیین نامه شماره 13639 مورخ 2/12/77 کان لم یکن تلقی خواهد شد .

دکتر مسعود پزشکیان                         وزیر                                                                                    

بسمه تعالی

آئین نامه نحوه ارائه خدمات توسط شرکتها و موسسات سلامت کار

تعاریف:

طب کار: رشته ای از تخصص های بالینی پزشکی است که فارغ التحصیلان آن وظیفه پیشگیری تشخیص و مراقبت بیماری های شغلی و عوارض ناشی از کار و توانبخشی آن را بر عهده داشته و اقدامات درمانی لازم را به انجام می رساند.

بهداشت حرفه ای: رشته ای از علوم بهداشتی است که فارغ التحصیلان آن وظیفه پیش بینی ،  شناسایی، ارزیابی و کنترل عوامل و شرایط زیان آور  محیط کار را به عهده داشته و اقدامات لازم را به انجام می رساند .

فصل اول :شرایط عمومی

ماده 1: موسسین شرکتها و موسسات ارائه دهنده  خدمات سلامت کار که از این در این آیین نامه شرکت نامیده می شود باید دارای یکی از مدارک دانشگاهی به شرح ذیل باشد:

-  دارندگان حد اقل دارای مدرک دکتری پزشکی

-  دارندگان حداقل لیسانس بهداشت حرفه ای

تبصره: بازرسان بهداشت کار و بازرسان وزارت کار و امور اجتماعی نمی توانند موسس، مدیر عامل و یا عضو هیئت مدیره و یا مسئول فنی شرکتها و موسسـات موضوع این آیین نامه باشند و ضمناً نمی توانند به عنوان مشاور و یا سهام دار شرکـت در منطقه تحت پوشش بازرسی خود ارائه خدمت نمایند .

ماده2: کارشناسان بهداشت حرفه ای و پزشکان طب کار و پزشکان دوره دیده طب کار شاغل در وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی نمیتوانند موسس ، مدیرعامل و یا عضو هیئت مدیره و یا مسئول فنی شرکتهای موضوع این آیین نامه می باشد.

تبصره: سمتهای آموزشی در دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی از این حکم مستثنی است.

ماده3: شرکتها باید دارای مسئول فنی و محل مناسب و امکانات لازم بر حسب نوع فعالیت شرح ذیل باشد.

الف : خدمات طب کار ، جهت ارائه خدمات طب کار شرکت باید دارای شرایط زیر باشد:    

1 – یک نفر متخصص طب کار مسئول فنی با مدرک دکتری طب کار با حداقل 2 سال سابقه کار مرتبط .

2 – سقف معاینات سالیانه شرکتی که مسئول فنی آن متخصص طب کار باشد حداکثر 000/20 نفر در سال خواهد بود .

تبصره : شرکت می تواند برای انجام معاینات کارگران شاغل ،از پزشک عمومی که طی دو سال اخیر دوره بازآموزی را طی نموده و حداقل نیز 2 سال سابقه کار مرتبط مورد تایید مرکز بهداشت داشته باشد استفاده نماید .

3 – پزشک عمومی که دوره بازآموزی را طی نموده و حد اقل  2 سال سابقه کـار و مرتبط و مورد تایید مرکز بهداشـت را داشته باشد و گواهینامه کمیته فنی کشوری را اخذ نموده می تواند در شهری که پروانه مطب آن را اخذ نموده مسئولیت فنی شرکتی که سقف معاینات سالیانه آن 3000 نفر باشد بر عهده بگیرد .

تبصره : شرکتهایی که پزشک عمومی به عنوان مسئول فنی ( موضوع بند 3) درآن فعالیت مینماید ملزم به کارگیری کارشناس بهداشت حرفه ای ( به صورت تمام وقت ) می باشند ودر  شرکتهایی که مسئول فنی آن متخصص طب کار می باشد باید از خدمات مشاوره ای کارشناس بهداشت حرفه ای نیز بهره مند باشد .

4 – محل مناسب جهت امور اداری ، مالی ، بایگانی و اسناد ومدارک پزشکی

5 – در صورتی که معاینات پزشکی و خدمات پاراکلینیکی در محل شرکت انجام می شود باید دارای شرایـط و امکـانات مطابق ضوابط و مقررات وزارت بهداشت ،درمان وآموزش پزشکی باشد .

تبصره1 : شرکتهایی که دارای پزشکی عمومی دوره دیده می باشند در صورتی می توانند خدمات طب کار ارائه نمایند که پزشکان عمومی آنها دارای پروانه مطب در آن شهر باشد .

تبصره 2 : در تهران و اصفهان ارائه خـدمات طب کـاربه کارگاهها و کارخانجات دارای بیشتر از 500 نفر شاغل به عهده شرکتهایی است که مسئول فنی آن اختصاصاً متخصص طب کار باشد .

ب : خدمات مهندسی بهداشت کار ، جهت ارائه خدمات مهندسی سلامت کار شرکت باید دارای شرایط زیر باشد :

1 – فارغ التحصیل بهداشت حرفه ای با مدرک دکتـری بهداشت حرفه ای با2  سـال سابقه کار یا فوق لیسانس بهداشت

 حرفه ای با 4 سال سابقه کـار یا لیسـانس بهداشت حرفه ای با  7 سال سابقه کار در رشته مربوطه به عنوان مسئول فنی .

تبصره 1 : شرکتهایی که مسئـول فنی آنها دارای درجه  PHDبهداشت حرفـه ای باشند میتوانند سالیانه خدمات بهـداشت

 حرفه ای کارگاهها و کارخانجات با جمعیت مجموعاً 50000 نفر را بر عهده گیرند .

تبصره 2 : شرکتهـایی که مسئول فنی آنها دارای درجه فوق لیـسانس بهداشت حرفـه ای باشد می توانند سالیانه خدمـات بهداشت حرفه ای کارگاهها و کارخانجات با جمعیت مجموعاً 20000 نفر را بر عهده گیرند .

تبصره 3 : شرکتهایی که مسئول فنی آنها دارای درجه لیسانس بهداشت حرفه ای باشد می توانند سالیانه خدمات بهـداشت حرفه ای کارگاهها و کارخانجات با جمعیت مجموعاً10000 نفر را بر عهده گیرند .   

2- دفاتر اداری برای خدمات اداری و مالی و بایگانی .

3– موافقتنامه کتبی جهت انجام خدمات پیشرفته آزمایشگاهی و مهندسی بهداشت حرفه ای ازموسسات و آزمایشگاههای معتبر .

4–  محل مناسب جهت نگهداری حداقل وسایل اندازه گیری عوامل زیان آور .

ماده 4 : شرکت می تواند با در اختیار داشتن فرد حایز شرایط مندرج در بند الف ماده 3 خدمات مربوط به طب کار وبا در اختیار داشتن فرد حایز شرایط در بند ب ماده 3 خدمات مربوط به بهداشت حرفه ای را ارائه نماید.

تبصره 1 : شرکت زمانی می تواند خدمات مربوط به طب کار و مهندسی بهداشت حرفه ای را تواماً ارائه نماید که هر دو تخصص مندرج در بند الف و ب ماده 3 را مشترکاً به عنوان مسئولین فنی در اختیار داشته باشد .

تبصره 2 : مسئول فنی یک شرکت نمی تواند به عنوان مسئول فنی و یا مدیرعامل در شرکت دیگری ارائه خدمت نماید .

ماده 5 : شرکتها و موسسات بهداشت کارباید حداقل دارای تجهیزاتی به شرح ذیل باشد .

 الف : وسایل مربوط به معاینات پزشکی

1- وسایل کامل معاینات بالینی شامل دستگاه معاینه چشم ( افتالموسکوپ) ، معاینه گوش و حلق و بینی (اتوسکوپ- اسپکولوم )، معاینات قلب و ریه (گوشی پزشکی)، اندازه گیری قد ، وزن ، فشار خون و معاینه دستگاه عصبی و تخت معاینه ، لانتر مشاهده فیلم های رادیوگرافی و ...

2 – در اختیار داشتن وسایل و تجهیزات طبی و سنجش قابلیت کار اعضاء بدن انسان نظیر اپتومتری – ادیومتری – اسپیرومتری – الکتروکاردیوگرافی و امثالهم ویا در صورت استفاده از خدمات موسسات مجاز ارائه گواهی معتبر همکاری در زمینه های اعلام شده با موسسات مجاز پزشکی الزامی است .

ب : وسایل مربوط به خدمات مهندسی بهداشت حرفه ای

1 – وسایل اندازه گیری ساده عوامل فیزیکی مثل صدا ،استرس گرمایی ، نور.

2 – وسایل شناسایی اولیه گازها نظیر( لوله های گازیاب ) وذرات معلق نظیر ( پمپ نمونه برداری و متعلقات )

تبصره 1 : شرکت باید عندالزوم از امکانات تجهیزاتی و آزمایشگاهی مفصل تر ( غیر از وسایل اعلام شده در بالا ) جهت آزمایشهای عوامل فیزیکی ، شیمیایی ، بیولوژیک و پایش های بیولوژیکی استفاده نماید که در این گونه موارد می تواند گواهی همکاری موسسه معتبری در این زمینه را ارائه نماید .

تبصره2 : چنانچه شرکت صرفاً خدمات طب کار را ارائه نماید تجهیزات مربوط به بند الف و چنانچه خدمات مهندسی بهداشت حرفه ای را ارائه نمایند تجهیزات مربوط به بند ب را باید فراهم نمایند . در صورتی که شرکتی خدمات طب کار و مهندسی بهداشت حرفه ای را تواماً ارائه نمایند .باید کلیه تجهیزات و شرایط مندرج در بندهای الف و ب ماده 5 را دارا باشد .

فصل دوم : شرایط کار

ماده 6 : کلیه کارفرمایان و مسئولان کارگاهها مشمول قانون کار که موظف به رعایت ضوابط و مقررات موضوع مواد 85 ، 91 ، 92 ، قانون کار می باشد باید خدمات سلامت کار را مطابق با موازین مصوب وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی و آیین نامه برای کارگران خود تامین نماید .

ماده 7 : جهت تامین خدمات سلامت کار کارگاهها و کارخانجات از شرکتهای ارائه کننده خدمات سلامت کار که مجوز معتبر از معاونت های بهداشتی ( دانشکده و دانشگاههای علوم پزشکی خدمات بهداشتی درمانی کشور )را اخذ نمودند استفاده نمایند .

ماده 8 : کلیه شرکتهای ارائه کننده خدمات سلامت کار موظف هستند فعالیت خود را بر اساس دستورالعمل های مدونی که مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی تهیه و ابلاغ می نماید ارائه نمایند .

ماده 9 : کلیه شرکتهای ارائه کننده خدمات سلامت کار مکلف هستند بعد از عقد قرارداد یک نسخه از آن را که حاوی شرح خدمات باشد به معاونت های بهداشتی دانشگاه و دانشکده هایی که مجوز لازم را صادر نموده و همچنین دانشگاه ناظر منطقه ارسال نمایند .

ماده 10 : کارگاهها و کارخانجات در صورتی مجاز به عقد قرارداد با شرکتهای ارائه کننده خدمات سلامت کار هستند که مجوز معتبر شرکت را کسب نموده و شماره و تاریخ آن را در متن قرارداد ذکر و تصویر آن ضمیمه قرارداد نمایند .

 فصل سوم : نظارت و ارزشیابی

ماده 11 : مدت اعتبار مجوز صادر شده از تالریخ صدور به مدت دو سال بوده و بعد از آن با توجه به ضوابط اعلام شده و عملکرد شرکت در مدت یاد شده مطابق با دستورالعمل های مدون مجدداً بررسی و مجوز برای دو سال دیگر تمدید خواهد شد.

ماده 12 :کلیه شرکتهای ارائه کننده خدمات سلامت کار موظف هستند مطابق با دستورالعمل های مربوطه گزارش فعالیت و عملکرد خود را به معاونت بهداشتی دانشگاه و دانشکده علوم پزشکی که از آن مجوز دریافت داشتند اعلام نمایند .

ماده 13 : شرکتی که از یک دانشگاه یا دانشکده مجوز دریافت می نماید می تواند در مناطق تحت پوشش سایر دانشگاهها یا دانشکده ها که مخالفتی با ارائه خدمات آنان در منطقه نداشته باشند فعالیت نمایند .

ماده 14 : چنانچه شرکتهای ارائه کننده خدمات سلامت کار ضوابط و مقررات اعلام شده در این آیین نامه و ضوابط ناشی از آن را رعایت ننمایند و نسبت به رفع نواقص و اخطارهای معاونتهای بهداشتی دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اقدام ننمایند مجوز فعالیت آنها توسط معاونت های مذکور لغو و مراتب به اطلاع کلیه دانشکده / دانشگاه علوم پزشکی خدمات بهداشتی درمانی سراسر کشور خواهد رسید .

تبصره : در صورت بروز اختلاف ما بین شرکت و معاونت بهداشتی دانشکده / دانشگاهها در خصوص لغو پروانه ، مرجع حل اختلاف مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود .

ماده 15 :کلیه کارگاهها و کارخانجات موظفند در زمان عقد قرارداد کلیه ضوابط و شرایط مندرج در این آیین نامه و ضوابط ناشی از آن را به دقت رعایت نمایند .

ماده 16 : دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی هر سال مشخصات شرکتهای سلامت کار را که موفق به اخذ مجوز شده یا مجوز آنان معتبر می باشد را به کارگاهها و کارخانجات منطقه اعلام نمایند .

ماده 17 : شرکتهای سلامت کار موظف است در مکاتبات ، قراردادها و یا تبلیغات و آگهی ها صرفاً تحت عنوانی که مجوز آن را اخذ نموده اند مطالب را اعلام یا فعالیت نمایند .

این آیین نامه در سه فصل و 17 ماده و 14 تبصره در اجرای بند 2 و قسمت ج بند 11 و بندهای 12 ، 13 و 16 ماده یک قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی و ماده 85 و تبصره یک ماده 96 قانون کار جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1369 مجمع تشخیص مصلحت نظام به منظور ارائه خدمات توسط شرکتهای خدمات سلامت کار تدوین ودر تاریخ               به تصویب رسیده و از تاریخ تصویب آیین نامه قبلی نحوه ارائه خدمات توسط شرکتها و موسسات بهداشت حرفه ای لغو می شود .

دکتر مسعود پزشکیان

فرم های مربوطه

وزیر