تلاش هاى بلاروس براى مقابله با آثار چرنوبيل
تلاش هاى بلاروس براى مقابله با آثار چرنوبيل
طبق اعلام مقامات دولتى بلاروس، دويست منطقه مسكونى اين كشور از ليست مناطق مسكونى آلوده به راديو اكتيو حذف شده و همزمان صد ها شهر و روستا وضعيت آلودگى خود را كاهش دادند. با اين حال، هزينه هاى غلبه بر پيامد هاى اين فاجعه در بودجه دولت در حدود ۲۴ درصد كاهش يافته است. به گزارش ايراس، طبق گزارش شوراى وزيران در مورد لغو ليست قديمى مناطق آلوده و تشكيل ليست جديد از تاريخ ۱۰ فوريه سال ۲۰۱۰ ميلادى، تعداد كل مناطق آلوده، در مقايسه با ليست مناطق آلوده در سال ۲۰۰۵ ميلادى، ۲۱۱ واحد كاهش يافته است. در همين رابطه، براى تهيه يك ليست جديد از مناطق آلوده، توسط دولت و براى مبارزه با تاثيرات حادثه چرنوبيل در سال ۲۰۰۶ الى ۲۰۱۰ ميلادى برنامه ريزى هايى انجام شده است.
دلايل و چگونگى آلودگى؟
آلودگى يك منطقه به مواد راديواكتيو با تعيين وجود عناصر راديو اكتيوى همچون سزيوم-،۱۳۷ استرانسيم-۹۰ و پلوتونيوم-۲۳۸ ، ۲۳۹ ، ۲۴۰ در خاك تعيين مى شود. يا در صورتى كه دز پرتوافكنى بر جمعيت بيش از دز قابل قبول باشد. يكى ديگر از عوامل آلودگى، عدم امكان به دست آوردن محصولات و مواد خام با سطح مجاز راديونوكلويد است. مناطق بسته به ميزان آلودگى به سه دسته تقسيم مى شوند:
۱- منطقه اقامت با كنترل تابشى به صورت دوره اى؛ بيشترين مناطق مسكونى آلوده در اين دسته قرار دارند. و اين دسته داراى آلودگى كمتر نسبت به ديگر دسته ها است.
۲- منطقه مجاز به جابجايى؛ از نام اين منطقه مشخص مى باشد كه منطقه تا حدى آلوده است كه ساكنان بهتر است آن را ترك كنند. تعداد چنين مناطقى كم نيست.
۳- منطقه اسكان مجدد؛ در كشور بلاروس دو منطقه از اين دسته وجود دارد: يكى در استان گومل و ديگرى در استان ماگيليوف. اين مناطق كمترين تعداد مناطق مسكونى آلوده را تشكيل مى دهند.
آيا تشعشع كمتر شده است؟
در فهرست جديد دولت روسيه بيش از صد روستا و دهكده به ليست مناطق كمتر آلوده منتقل خواهند شد. براى مثال، روستاى سيليچى منطقه كوستيوكويچسكى در استان ماگيليوف، قبلا جزو مناطق اسكان مجدد بود، ولى هم اكنون «پاكسازى شده است» و هم اكنون جزو مناطق كمتر آلوده است.
به همين ترتيب بيش از صد روستا و دهكده از دسته منطقه آلوده با حق جابجايى (آلودگى درجه متوسط)، به دسته سكونت تحت كنترل (حداقل آلودگى)، جابجا شده اند. براى مثال، در استان برست، نزديك به ۳۰ روستا كه قبلا جزو مناطق آلوده با حق جابجايى بودند، هم اكنون جزو مناطق سكونت تحت كنترل هستند و همچنين ۵ دهكده كلا از ليست مناطق آلوده به راديو اكتيو حذف شده اند. سرافيما كوكينا، معاون مدير بازسازى مناطق آسيب ديده، حوزه نابودى اثرات حادثه چرنوبيل در وزارت موقعيت هاى اضطرارى در اين رابطه بر اين باور است كه؛
- مناطق با حق جابجايى با تراكم آلودگى متفاوت و دز هاى مختلف تابش وجود دارند. برخى از مناطق از ليست مناطق با حق اسكان مجدد خارج شده و هم اكنون جزو مناطق قابل سكونت تحت كنترل تابش هستند، چرا كه دز تابش كاهش يافته و به مقدار كمتر از۱ ci/sq.km رسيده است. ۱۱ منطقه مسكونى به طور كلى از ليست مناطق آلوده خارج شدند، چرا كه تراكم تابش كم تر از مقدار مجاز بود و اكنون دز تابش نيز كاهش يافته است.
والرى درانچوك، رييس ابتكار مدنى Terra كنوانسيون ، بوم شناس و روزنامه نگار نيز در اين رابطه معتقد است كه مشكل چرنوبيل، همچنان منطقه سكوت باقى خواهد ماند. او بر اين باور است كه سازمان هايى كه مسئول بررسى اين مساله هستند، ملزم هستند به مردم توضيح دهند كه چرا بسيارى از شهرك هاى مسكونى از ليست مناطق آلوده خارج شده اند. اين مساله يك مساله درجه سه و بى اهميت نيست، بلكه مربوط به چرنوبيل و عواقب آن است.
آلودگى شهر ها و روستاها كجا رفته است؟
فقط از استان برست، ۱۹ روستا، ۱ دهكده و شهر داويد- گارادوك، از ليست مناطق قابل سكونت تحت كنترل تابش (حداقل آلودگى) حذف شده اند. يعنى در طول مدت ۵ سال تابش هاى راديو اكتيو تا حدى از اين منطقه دور شده اند كه مى توان گفت اين مناطق از نظر راديو اكتيو كاملا پاك هستند؟ سرافيما كوكينا در اين رابطه خاطر نشان كرد: ۲۴ منطقه از ۲۱۱ منطقه مسكونى، از ليست مناطق غير قابل سكونت خارج شده و بقيه مناطق وارد ليست مناطق پاك شده اند. تراكم آلودگى در اين مناطق، با فرو پاشى طبيعى راديو نوكلويدها، به حد مجاز رسيد. طبقه قانون اين مساله اجازه مى دهد كه اين مناطق را پاك اعلام كنيم. به گفته وى، به طور مثال سالانه تراكم آلودگى سزيوم-،۱۳۷ تقريبا ۲درصد كاهش مى يابد. در همين حال، با توجه به سخنان يورى بانداژوسكى، رييس مركز پاكسازى- تحليلى اكولوژى و سلامت شهر كيف، اگر عنصر راديو اكتيوى سزيوم در سطح خاك شناسايى نشود، اين بدان معنى است كه عناصر راديو اكتيوى به خاك فرو رفته و در سطح ريشه سيستم است. اين متخصص در مورد خطر تحول عناصر راديو اكتيوى براى انسان سخن مى گويد. براى مثال، سزيوم-،۱۳۷ در صورت شكستن تبديل به باريم مى شود و باريم براى بدن انسان بسيار سمى است. مردم در مناطق پاك، اين عنصر را از طريق گياهان و گوشت حيوانات دريافت خواهند كرد.
به چه ميزان مى توان در فرآگرد پاكسازى صرفه جويى كرد؟
بودجه دولت بلاروس در سال ۲۰۱۰ ميلادى در حدود ۲۰۰ ميليارد روبل كمتر از سال ۲۰۰۹ ميلادى به بودجه هاى محلى، براى تامين مالى هزينه هاى غلبه بر عواقب حادثه نيروگاه هسته اى چرنوبيل داده شده است. اين مقدار از تقريبا ۸۳۶ ميليارد روبل به تقريبا ۶۳۵ ميليارد روبل كاهش يافته است. كاهش بودجه دولت در اين زمينه، تقريبا ۲۴ درصد است و اين در صورتى است كه از سال ۲۰۰۵ ميلادى بودجه پيامد هاى چرنوبيل مرتبا افزايش يافته بود. ساكنان مناطق آلوده قبلى بايد با امتيازات خود خداحافظى كنند. اين امتيازات براى كسانى كه در مناطق آلوده كه به دسته ديگرى از آلودگى انتقال يافته اند نيز كاهش خواهند يافت. ولاديمير كودين، رييس بخش حفاظت اجتماعى حوزه نابودى تاثيرات حادثه چرنوبيل وزارت موقعيت هاى اضطرارى گفت: در شرايط جديد، مزاياى تعلق يافته به شهروندان، بستگى به آلودگى محل زندگى آنها دارد. اگر منطقه از ليست مناطق آلوده خارج شده، ساكنان مزايايى دريافت نخواهند كرد. در حالى كه مزايا چندان قابل توجه هم نيست. تقريبا همه مزاياى نقدى و جبران هاى مالى ، مدت هاست كه لغو شده اند. طبق قوانين حفاظت اجتماعى، شهروندان آسيب ديده از حادثه چرنوبيل و ساكنان مناطق آلوده، داراى حق ثبت نام ترجيحى در كالج ها، مدارس متوسطه حرفه اى و كالج هاى فنى هستند. همچنين ارائه خوابگاه در طول مدت تحصيل تضمين شده است. زنان از حق مرخصى زايمان به طول مدت ۱۴۶ روز از هفته بيست و هفتم باردارى بر خوردارند. شايد تنها مزاياى نقدى كه به ساكنان مناطق آلوده اسكان مجدد و يا با حق جابجايى داده مى شود، پرداخت كمك هزينه مالى براى مراقبت از كودك به مقدار ۱۵۰درصد باشد. بنابر اين اگر منطقه به ليست مناطق قابل اسكان تحت كنترل تابشى وارد شود و يا كلا از ليست مناطق آلوده خارج شود، تقريبا هيچ تفاوتى براى ساكنان نخواهد داشت. ولاديمير كودين در اين زمينه گفت: به هر تقدير اين واقعيت كه اين مردم زمانى در مناطق آلوده زندگى كرده اند، در نظر گرفته خواهد شد. در صورت بروز بيمارى و ناتوانى ، بررسى خواهد شد كه آيا اين بيمارى با عواقب حادثه چرنوبيل و يا اين واقعيت كه فرد در مناطق آلوده زندگى كرده، در ارتباط است يا خير. اگر رابطه اى پيدا كنند، اين فرد مزاياى ناتوان چرنوبيل دريافت خواهد كرد. امروزه، عواقب پيشرفته حادثه نيروگاه اتمى چرنوبيل حتى براى دانشمندان نيز معما است. براى مثال، با توجه به سخنان پروفسور ماريانا پريستروما، رييس فرهنگستان آموزشى مكمل پزشكى بلاروس، جنگل هاى بلاروس قبل از حادثه چرنوبيل، منطقه دير پايى بود كه مى توانست با منطقه قفقاز رقابت كند، ولى در حال حاضر شرايط تغيير كرده است. لئونيد پوتيرسكى، رييس مركز سراسرى علمى- عملى بيمارهاى سرطان پستان، انكولوژى و راديولوژى پزشكى آلكساندروف نيز در اين رابطه مى گويد: هنوز آسيب هاى استرس طولانى مدت مردم بلاروس بعد از حادثه چرنوبيل، مخصوصا در مناطق آلوده، ارزيابى نشده است. در حال حاضر، براى تامين مزاياى افراد، در سطح رسمى هيچكس مساله تاثير اين فاكتور را بر بدن انسان در نظر نمى گيرد.
وضعيت آتى
ليست قبلى مناطق مسكونى، كه در مناطق آلوده به راديو اكتيو قرار دارند، در تاريخ ۲۳ دسامبر سال ۲۰۰۴ ميلادى توسط شوراى وزيران پذيرفته شد و در تاريخ يك ژانويه سال ۲۰۰۵ ميلادى به اجرا در آمد و پس از آن، سه بار در اين ليست تغييراتى صورت گرفت. در سال ۲۰۰۶ ميلادى از اين ليست ۱۶ منطقه مسكونى خارج شدند. در سال ۲۰۰۷ ميلادى، چندين روستا از تابش پاكسازى شدند . در سال ۲۰۰۸ ميلادى، چهار منطقه مسكونى از اين ليست خارج شدند.با توجه به قانون وضعيت حقوقى مناطق تحت تاثير آلودگى هاى راديو اكتيو، ليست مناطق مسكونى آلوده بايد حداقل هر پنج سال يكبار بررسى شود. در سال ۲۰۱۰ ميلادى، دولت بار ديگر اين ليست را تغيير داد، بيش از دويست منطقه مسكونى از اين ليست حذف شدند. ليكن دولت اين كار را بسياربى سر و صدا، بدون تبليغ و بدون جلب توجه عمومى انجام داد.
دلايل و چگونگى آلودگى؟
آلودگى يك منطقه به مواد راديواكتيو با تعيين وجود عناصر راديو اكتيوى همچون سزيوم-،۱۳۷ استرانسيم-۹۰ و پلوتونيوم-۲۳۸ ، ۲۳۹ ، ۲۴۰ در خاك تعيين مى شود. يا در صورتى كه دز پرتوافكنى بر جمعيت بيش از دز قابل قبول باشد. يكى ديگر از عوامل آلودگى، عدم امكان به دست آوردن محصولات و مواد خام با سطح مجاز راديونوكلويد است. مناطق بسته به ميزان آلودگى به سه دسته تقسيم مى شوند:
۱- منطقه اقامت با كنترل تابشى به صورت دوره اى؛ بيشترين مناطق مسكونى آلوده در اين دسته قرار دارند. و اين دسته داراى آلودگى كمتر نسبت به ديگر دسته ها است.
۲- منطقه مجاز به جابجايى؛ از نام اين منطقه مشخص مى باشد كه منطقه تا حدى آلوده است كه ساكنان بهتر است آن را ترك كنند. تعداد چنين مناطقى كم نيست.
۳- منطقه اسكان مجدد؛ در كشور بلاروس دو منطقه از اين دسته وجود دارد: يكى در استان گومل و ديگرى در استان ماگيليوف. اين مناطق كمترين تعداد مناطق مسكونى آلوده را تشكيل مى دهند.
آيا تشعشع كمتر شده است؟
در فهرست جديد دولت روسيه بيش از صد روستا و دهكده به ليست مناطق كمتر آلوده منتقل خواهند شد. براى مثال، روستاى سيليچى منطقه كوستيوكويچسكى در استان ماگيليوف، قبلا جزو مناطق اسكان مجدد بود، ولى هم اكنون «پاكسازى شده است» و هم اكنون جزو مناطق كمتر آلوده است.
به همين ترتيب بيش از صد روستا و دهكده از دسته منطقه آلوده با حق جابجايى (آلودگى درجه متوسط)، به دسته سكونت تحت كنترل (حداقل آلودگى)، جابجا شده اند. براى مثال، در استان برست، نزديك به ۳۰ روستا كه قبلا جزو مناطق آلوده با حق جابجايى بودند، هم اكنون جزو مناطق سكونت تحت كنترل هستند و همچنين ۵ دهكده كلا از ليست مناطق آلوده به راديو اكتيو حذف شده اند. سرافيما كوكينا، معاون مدير بازسازى مناطق آسيب ديده، حوزه نابودى اثرات حادثه چرنوبيل در وزارت موقعيت هاى اضطرارى در اين رابطه بر اين باور است كه؛
- مناطق با حق جابجايى با تراكم آلودگى متفاوت و دز هاى مختلف تابش وجود دارند. برخى از مناطق از ليست مناطق با حق اسكان مجدد خارج شده و هم اكنون جزو مناطق قابل سكونت تحت كنترل تابش هستند، چرا كه دز تابش كاهش يافته و به مقدار كمتر از۱ ci/sq.km رسيده است. ۱۱ منطقه مسكونى به طور كلى از ليست مناطق آلوده خارج شدند، چرا كه تراكم تابش كم تر از مقدار مجاز بود و اكنون دز تابش نيز كاهش يافته است.
والرى درانچوك، رييس ابتكار مدنى Terra كنوانسيون ، بوم شناس و روزنامه نگار نيز در اين رابطه معتقد است كه مشكل چرنوبيل، همچنان منطقه سكوت باقى خواهد ماند. او بر اين باور است كه سازمان هايى كه مسئول بررسى اين مساله هستند، ملزم هستند به مردم توضيح دهند كه چرا بسيارى از شهرك هاى مسكونى از ليست مناطق آلوده خارج شده اند. اين مساله يك مساله درجه سه و بى اهميت نيست، بلكه مربوط به چرنوبيل و عواقب آن است.
آلودگى شهر ها و روستاها كجا رفته است؟
فقط از استان برست، ۱۹ روستا، ۱ دهكده و شهر داويد- گارادوك، از ليست مناطق قابل سكونت تحت كنترل تابش (حداقل آلودگى) حذف شده اند. يعنى در طول مدت ۵ سال تابش هاى راديو اكتيو تا حدى از اين منطقه دور شده اند كه مى توان گفت اين مناطق از نظر راديو اكتيو كاملا پاك هستند؟ سرافيما كوكينا در اين رابطه خاطر نشان كرد: ۲۴ منطقه از ۲۱۱ منطقه مسكونى، از ليست مناطق غير قابل سكونت خارج شده و بقيه مناطق وارد ليست مناطق پاك شده اند. تراكم آلودگى در اين مناطق، با فرو پاشى طبيعى راديو نوكلويدها، به حد مجاز رسيد. طبقه قانون اين مساله اجازه مى دهد كه اين مناطق را پاك اعلام كنيم. به گفته وى، به طور مثال سالانه تراكم آلودگى سزيوم-،۱۳۷ تقريبا ۲درصد كاهش مى يابد. در همين حال، با توجه به سخنان يورى بانداژوسكى، رييس مركز پاكسازى- تحليلى اكولوژى و سلامت شهر كيف، اگر عنصر راديو اكتيوى سزيوم در سطح خاك شناسايى نشود، اين بدان معنى است كه عناصر راديو اكتيوى به خاك فرو رفته و در سطح ريشه سيستم است. اين متخصص در مورد خطر تحول عناصر راديو اكتيوى براى انسان سخن مى گويد. براى مثال، سزيوم-،۱۳۷ در صورت شكستن تبديل به باريم مى شود و باريم براى بدن انسان بسيار سمى است. مردم در مناطق پاك، اين عنصر را از طريق گياهان و گوشت حيوانات دريافت خواهند كرد.
به چه ميزان مى توان در فرآگرد پاكسازى صرفه جويى كرد؟
بودجه دولت بلاروس در سال ۲۰۱۰ ميلادى در حدود ۲۰۰ ميليارد روبل كمتر از سال ۲۰۰۹ ميلادى به بودجه هاى محلى، براى تامين مالى هزينه هاى غلبه بر عواقب حادثه نيروگاه هسته اى چرنوبيل داده شده است. اين مقدار از تقريبا ۸۳۶ ميليارد روبل به تقريبا ۶۳۵ ميليارد روبل كاهش يافته است. كاهش بودجه دولت در اين زمينه، تقريبا ۲۴ درصد است و اين در صورتى است كه از سال ۲۰۰۵ ميلادى بودجه پيامد هاى چرنوبيل مرتبا افزايش يافته بود. ساكنان مناطق آلوده قبلى بايد با امتيازات خود خداحافظى كنند. اين امتيازات براى كسانى كه در مناطق آلوده كه به دسته ديگرى از آلودگى انتقال يافته اند نيز كاهش خواهند يافت. ولاديمير كودين، رييس بخش حفاظت اجتماعى حوزه نابودى تاثيرات حادثه چرنوبيل وزارت موقعيت هاى اضطرارى گفت: در شرايط جديد، مزاياى تعلق يافته به شهروندان، بستگى به آلودگى محل زندگى آنها دارد. اگر منطقه از ليست مناطق آلوده خارج شده، ساكنان مزايايى دريافت نخواهند كرد. در حالى كه مزايا چندان قابل توجه هم نيست. تقريبا همه مزاياى نقدى و جبران هاى مالى ، مدت هاست كه لغو شده اند. طبق قوانين حفاظت اجتماعى، شهروندان آسيب ديده از حادثه چرنوبيل و ساكنان مناطق آلوده، داراى حق ثبت نام ترجيحى در كالج ها، مدارس متوسطه حرفه اى و كالج هاى فنى هستند. همچنين ارائه خوابگاه در طول مدت تحصيل تضمين شده است. زنان از حق مرخصى زايمان به طول مدت ۱۴۶ روز از هفته بيست و هفتم باردارى بر خوردارند. شايد تنها مزاياى نقدى كه به ساكنان مناطق آلوده اسكان مجدد و يا با حق جابجايى داده مى شود، پرداخت كمك هزينه مالى براى مراقبت از كودك به مقدار ۱۵۰درصد باشد. بنابر اين اگر منطقه به ليست مناطق قابل اسكان تحت كنترل تابشى وارد شود و يا كلا از ليست مناطق آلوده خارج شود، تقريبا هيچ تفاوتى براى ساكنان نخواهد داشت. ولاديمير كودين در اين زمينه گفت: به هر تقدير اين واقعيت كه اين مردم زمانى در مناطق آلوده زندگى كرده اند، در نظر گرفته خواهد شد. در صورت بروز بيمارى و ناتوانى ، بررسى خواهد شد كه آيا اين بيمارى با عواقب حادثه چرنوبيل و يا اين واقعيت كه فرد در مناطق آلوده زندگى كرده، در ارتباط است يا خير. اگر رابطه اى پيدا كنند، اين فرد مزاياى ناتوان چرنوبيل دريافت خواهد كرد. امروزه، عواقب پيشرفته حادثه نيروگاه اتمى چرنوبيل حتى براى دانشمندان نيز معما است. براى مثال، با توجه به سخنان پروفسور ماريانا پريستروما، رييس فرهنگستان آموزشى مكمل پزشكى بلاروس، جنگل هاى بلاروس قبل از حادثه چرنوبيل، منطقه دير پايى بود كه مى توانست با منطقه قفقاز رقابت كند، ولى در حال حاضر شرايط تغيير كرده است. لئونيد پوتيرسكى، رييس مركز سراسرى علمى- عملى بيمارهاى سرطان پستان، انكولوژى و راديولوژى پزشكى آلكساندروف نيز در اين رابطه مى گويد: هنوز آسيب هاى استرس طولانى مدت مردم بلاروس بعد از حادثه چرنوبيل، مخصوصا در مناطق آلوده، ارزيابى نشده است. در حال حاضر، براى تامين مزاياى افراد، در سطح رسمى هيچكس مساله تاثير اين فاكتور را بر بدن انسان در نظر نمى گيرد.
وضعيت آتى
ليست قبلى مناطق مسكونى، كه در مناطق آلوده به راديو اكتيو قرار دارند، در تاريخ ۲۳ دسامبر سال ۲۰۰۴ ميلادى توسط شوراى وزيران پذيرفته شد و در تاريخ يك ژانويه سال ۲۰۰۵ ميلادى به اجرا در آمد و پس از آن، سه بار در اين ليست تغييراتى صورت گرفت. در سال ۲۰۰۶ ميلادى از اين ليست ۱۶ منطقه مسكونى خارج شدند. در سال ۲۰۰۷ ميلادى، چندين روستا از تابش پاكسازى شدند . در سال ۲۰۰۸ ميلادى، چهار منطقه مسكونى از اين ليست خارج شدند.با توجه به قانون وضعيت حقوقى مناطق تحت تاثير آلودگى هاى راديو اكتيو، ليست مناطق مسكونى آلوده بايد حداقل هر پنج سال يكبار بررسى شود. در سال ۲۰۱۰ ميلادى، دولت بار ديگر اين ليست را تغيير داد، بيش از دويست منطقه مسكونى از اين ليست حذف شدند. ليكن دولت اين كار را بسياربى سر و صدا، بدون تبليغ و بدون جلب توجه عمومى انجام داد.
+ نوشته شده در جمعه بیستم فروردین 1389ساعت 10:23 توسط
|
