بهداشت حرفه ای ساوه

متخصصین و تولید کنندگان توانایی استفاده از این مواد را دارند تا برای تولید محصولات جدید استفاده کنند. ممکن است متخصصین و تولیدکنندگان از این مواد استفاده کنند و در اثر تجمع و بزرگ شدن این ذرات محصولات جدیدتری بوجود آورند.

در این مقاله به چهار سوال ذیل پاسخ داده می شود:

1- نانوذرات چه خطراتی برای کارگران دارند؟

2- چگونه کارگران با این مواد مواجهه می یابند؟

3- آیا می توان نانوذرات را اندازه گیری کرد؟

4- آیا می توان مواجهه کارگر با نانوذرات را کنترل کرد؟

1- نانوذرات چه خطراتی برای کارگران دارند؟

   درباره خطرات نانوذرات در محیط کار اطلاعات کمی در دسترس است. هدف موسسه ملی ایمنی و بهداشت حرفه ای NIOSH انجام تحقیقات علمی است . این موسسه می کوشد تا تعیین کند که آیا نانوذرات تهدیدی برای سلامتی کارگران مواجهه یافته ایجاد می کند ورفتارشان چگونه است.

در فراوریهای صنعتی مختلف انواع متفاوتی از نانوذرات ساخته می شوند یا استفاده    می گردند. برای تصمیم گیری در مورد اینکه آیا نانوذرات برای کارگران خطرناک هستند یا خیر متخصصین باید راههای ذیل را بشناسند:

*-نوع و غلظت نانوذرات در محیط کار.

*-خواص نانوذراتی که روی بدن تاثیر گذاشته اند.

*-غلظت نانوذراتی که اثرات مضری برای سلامتی ایجاد کرده اند.

یک کارگر تولید کننده نانوذرات باید در طی انجام کار از لوازم ذیل استفاده کند:

0یک دستگاه نمونه بردار هوا

0یک دستگاه گوشی محافظ شنوایی

0یگ دستگاه ماسک محافظ تنفسی(رسپیراتور)

0یک پوشش محافظ پوست

اثر روی حیوانات:

   مطالعات آزمایشگاهی در مورد حیوانات نشان می دهد که برخی از انواع نانوذرات ممکن است توانایی ورود به خون- مغز و سایر ارگانهای حیوانات آزمایشگاهی را موقعی که آنها تنفس می کنند داشته باشند.

برخی مطالعات نشان می دهد فساد الیاف در ریه ها وسایر ارگانهای حیوانات اثرات مضر و التهاب آور ایجاد می کند.

اثر روی انسانها:

مطالعات انجام شده روی انسان که در اثر مواجهه اش با این مواد و پاسخ او به هنگام ساخت نانوذرات باشد به طور شفاف در دسترس نیستند.

مسائل ایمنی در محیط کار:

در محیط کار نانوذرات، خطرات به هم پیوسته اصلی ایمنی وجود انفجار و آتش سوزی است.

برخی مواد در مقیاس نانوثانیه ناگهان ممکن است کاتالیزور شیمیایی شده و در نتیجه به طور غیر منتظره واکنش شیمیایی رخ دهد.

آخرین اطلاعات استاندارد مواجهه:

استانداردهای مواجهه در سطح موسسات ملی یا بالاتر وجود ندارد. در آینده برای نانوذرات نیز استاندارد به وجود خواهد آمد.

پیشنهادات:

  در مورد انسان برای پیش بینی اثرات مواجهه با نانوذرات تحقیقات بیشتری مورد نیاز است. برای تهیه پیشنهادات موقت و راهنمایی درباره مواجهات شغلی با نانوذرات باید اطلاعات کافی در دسترس قرار گیرد.

پیشنهاداتNIOSH از روی احتیاط است.NIOSH در جهت رسیدن به هدف برای ایجاد تولید و استفاده از نانوذرات در صنعت تلاش می کند. کارفرمایان باید در جهت کاهش و به حد اقل رساندن مواجهات کارگران اقدام نمایند، تا اینکه اطلاعات بیشتری در دسترس قرار گیرد.

2- چگونه کارگران با این مواد مواجهه می یابند؟

کارگران ممکن است در اثر مواجهه با این مواد به سه روش زیر آلوده شوند:

1- استنشاق:

بیشترین و عمومی ترین راه ورود این مواد در اثر مواجهه از طریق استنشاق است.

2- بلعیدن:

کارگران مواجهه یافته با این مواد به طور غیر ارادی دستهای خود که آلوده به این مواد است را به دهان شان گذاشته یا ذرات زدوده شده از مجرای ماسک محافظ تنفسی( رسپیراتور) را می بلعند.

3- پوست:

در برخی مطالعات ذکر شده که مواد نانوذرات به داخل پوست نفوذ می کنند این امر امکان انجام مطالعات بیشتر را فراهم می کند.

عوامل موثر در مواجهه کارگر با نانوذرات به طور جداگانه بدین شرح بررسی می گردد:

//- غلظت- مدت زمان مواجهه، و تکرار زمان مواجهه، همگی در اثرات مواجهه با این مواد موثرند.

//-نانوذرات این توانایی را دارند که به آسانی پراکنده شده و به صورت پودر ایجاد گرد و غبار نمایند یا به صورت ذرات پراکنده در هوا اسپری شوند یا به صورت قطرات کوچک در آیند و در نتیجه کارگر در مواجهه بیشتر قرار گیرد.

//-استفاده از روشهای اندازه گیری جهت محافظت از پرسنل همانند کنترلهای مهندسی می تواند مواجهه کارگر را کاهش دهد.

فعالیتهای وابسته به شغل که ممکن است در مواجهه کارگرتاثیر بگذارند بدین شرح بررسی می گردد:

**-فعالیت در حمل و نقل دستی نانوذرات که به شکل پودر هستند جزء سیستمهای گسترش دهنده ریسک برای مواجهه استنشاقی محسوب می شوند.

**-آئروسلهای گسترش یافته نانوذرات که از دوغاب،سوسپانسیونها، یا حلالها به وجود می آیند عامل بالقوه ای برای مواجهات پوستی و استنشاقی است.

**- برای انجام نظافت و از بین بردن نانوذرات اگر وسایل مورد استفاده دسته دار نباشد تا فاصله فرد با نانوذرات رعایت شود ممکن است آن فرد مواجهه یابد.

**- اگر نانوذرات ته نشین شده روی سیستمهای تولید یا سیستمهای جمع آوری گردو غبار دارای خاصیت آشفتگی باشند ممکن است در اثر نگهداری و تعمیرات و انجام نظافت فرد در مواجهه با نانوذرات قرار گیرد.

**-براده برداری- سند بلاست- سوراخ کاری یا موارد مکانیکی دیگر مانند خرد کردن مواد نانوذرات ممکن است منجر به ایجاد آئروسلهای نانوذرات شود.

3- آیا می توان نانوذرات را اندازه گیری کرد؟

   متدهای نمونه برداری قدیمی بهداشت صنعتی می تواند مورد استفاده قرار گیرد. به هرحال این متدها برای اندازه گیری نانوذرات که به وسیله جریان هوا جابجا می شوند محدود هستند و مستلزم آن است که با دقت مورد بررسی قرار گیرند. متخصصین  باید حساسیت شان را بیشتر توسعه دهند و تکنیکهای نمونه برداری مخصوص مواجهات شغلی با نانوذرات را ارزیابی کنند.

نمونه برداری در محیط کار باید شامل معلومات قبلی اندازه گیری نیز باشد. اندازه گیری قبلی و اندازه گیری جدید در طی کار تولید یا حمل دستی نانوذرات انجام شود. اگرمعلومات این اندازه گیریها و مواجهاتی که ممکن است رخ دهند انتشار یابند        می تواند تعیین کننده وسرنوشت ساز برای پیشرفت ایمنی محیط کار باشد.

4- آیا می توان مواجهه کارگر با نانوذرات را کنترل کرد؟

کنترلهای مهندسی:

کارفرمایان باید برای کاهش مواجهات کارگر با نانوذرات از کنترلهای مهندسی استفاده کنند. این کنترلها شامل محصور کردن منبع آلاینده(ایزوله کردن منبع تولید آلاینده از کارگر) و استفاده از سیستمهای تهویه خروج آلاینده از محل کار است.

سیستمهای تهویه خروج آلاینده که از فیلترهای هپا برای گرفتن ذرات از هوا استفاده می کنند در زدودن نانوذرات از محیط خیلی موثرند.

کنترلهای مهندسی طراحی شده برای کاهش مواجهات کارگر، برای سایر ذرات با سایز شبیه به این نانوذرات یکسان است مانند کنترلهای طراحی شده برای فیومهای جوشکاری- این کنترلها برای کارخانه داران و تولید کنندگان نانوذرات خیلی موثر است.

ماسکهای محافظ تنفسی(رسپیراتورها):

اگر کنترلهای مهندسی و اجرایی نتوانند مواجهه کارگر با نانوذرات را کنترل کنند باید رسپیراتورهای مناسب مورد استفاده قرار گیرند.تصمیم به استفاده از رسپیراتورها باید براساس نظریه کارشناسی و ارزیابی مواجهه کارگر و خطرات تهدید کننده سلامتی کارگر انتخاب شوند.

آموزش:

آموزش کارگر باید قسمتی از برنامه ایمنی و بهداشت باشد. کارگران باید برای کاهش مواجهه با نانوذرات یاد بگیرند که چگونه نانوذرات را به روش  بدون خطر جابجا کنند-از لوازم حفاظت فردی استفاده کنند-از لباس کار استفاده کنند- سطوح آلوده را تمیز کنند و از ریختن نانوذرات جلوگیری کنند.

منابع:

NIOSH Nanotechnology website:

www.cdc.gov/niosh/topics/nanotech/safenano

ترجمه وتنظیم: محمد جعفر قدرتی

کارشناس بهداشت حرفه ای

شرکت صنایع عوجان ایرانیان